Pierwsza wzmianka o Jaraczewie pochodzi z 1394 r., z akt sądowych, w których odnotowano Beniamina z Jaraczewa, członka rodziny Zarembów, właścicieli miejscowości. Historycy przypuszczają, że początki historii Jaraczewa można cofnąć jeszcze stulecie w związku z erygowaniem tutejszej parafii pw. św. Marii Magdaleny przez Andrzeja Zarembę, biskupa poznańskiego w latach 1294–1317.

Zarembowie z czasem przyjęli nazwisko Jaraczewskich, a właścicielami miejscowości pozostawali aż do XIX wieku. W 1519 r. wystarali się u Zygmunta I Starego o nadanie praw miejskich. Podstawowym zajęciem mieszczan Jaraczewa było rzemiosło, głównie płóciennictwo i sukiennictwo, ale także m.in. szewstwo, krawiectwo, garncarstwo, młynarstwo i kołodziejstwo, oraz handel; miasto miało prawo do cotygodniowego targu i czterech jarmarków w roku.

W latach 1768–1772 Tadeusz Jaraczewski zaangażował się w próbę ratowania Rzeczpospolitej jako konsyliarz konfederacji barskiej. Adam Jaraczewski brał udział w powstaniu listopadowym, walczył w szeregach armii Napoleona, a Zygmunt Jan Hieronim w czasie powstania styczniowego był komisarzem wojennym na powiat śremski (w 1864 r. został skazany na śmierć przez władze pruskie).

Jaraczewo nigdy nie stało się dużym ośrodkiem. W 1871 r. mieszkało w nim 1105 osób (obecnie 1374). W 1873 r. założono Bractwo Strzeleckie, w 1883 r. – Towarzystwo Przemysłowców, a w 1897 r. – Kasę Oszczędności i Pożyczek. W 1907 r. rozpoczęła działalność spółdzielnia handlowa „Rolnik”, a przed 1912 r. – Towarzystwo Gimnastyczne Sokół. Pomimo tej aktywności społecznej, od końca XIX w. zaczął się okres powolnego pogorszenia koniunktury, wynikający z długotrwałego ominięcia miasta przez nowo budowane linie kolejowe. Pierwszy pociąg dotarł tu dopiero w 1888 r., a była to tylko jednotorowa linia boczna Jarocin – Leszno, przechodząca na dodatek nie przez Jaraczewo, tylko odległe o 3 km na południe Wojciechowo. Utrata praw miejskich nastąpiła w 1934 roku.

W październiku 1939 r. Niemcy wysiedlili 90% ludności polskiej. W 2016 r. Jaraczewo odzyskało prawo miejskie. 

Bibliografia

  • Czarny E., Z przeszłości Jaraczewa, „Gazeta Jarocińska” 1994, nr 22 (192), ss. 12–13.
Drukuj