W 1845 r. gmina żydowska zakupiła przy obecnym placu Ratuszowym (wówczas Priesterstraße 20, działka nr 2/18) parcelę pod budowę synagogi. Pierwotna powierzchnia nieruchomości wynosiła 405 m2. W tym samym roku – 6 sierpnia rozpoczęto budowę jeleniogórskiej synagogi.

14 września 1846 r. wybitny wrocławski rabin – Abraham Geiger konsekrował synagogę przy udziale przedstawicieli wszystkich wyznań. Opis budynku na podstawie dokumentów archiwalnych przedstawił Ivo Łaborewicz:

Był to niezbyt duży budynek, na planie prostokąta o wymiarach: 18 na 13 m, usytuowany dłuższym bokiem do ulicy. Jego wnętrze składało się z dwóch zasadniczych części: przedsionka – usytuowanego od strony zachodniej, przez który wchodziło się do sali modlitw. Miała ona rozmiary 13 na 11 m i podzielona była także na dwie części: zasadniczą salę modlitwy na parterze, w której mogli przebywać wyłącznie mężczyźni oraz balkony przeznaczone dla kobiet. Balkony rozmieszczone były przy obydwu bocznych ścianach oraz od strony przedsionka. Dostęp na balkon odbywał się początkowo klatką schodową, zajmującą część przedsionka, a następnie, przeniesioną w roku 1874 r., do dobudówki[1.1]

W 1933 r. zainstalowano komin w synagodze, aby ją lepiej ogrzewać[1.2].

W czasie „nocy kryształowej" z 9 na 10 listopada 1938 r. hitlerowskie bojówki zdemolowały synagogę.

W 1941 r. synagoga przeszła na własność firmy Rumpelt und Meierhoff G.m.b.h., która użytkowała budynek do końca wojny[1.3]. Po II wojnie światowej nowo ukonstytuowane organizacje Żydów polskich nie zdołały przejąć obiektu.

W wyniku zapotrzebowania mieszkaniowego oraz nowych planów zagospodarowania przestrzennego powstałych na przełomie lat 60. i 70., budynki znajdujące się przy ul. Kopernika uległy wyburzeniu[1.4]. Rozebrano wówczas również dawną synagogę, usytuowaną na tej ulicy. W miejsce dawnych budynków wzniesiono nowe bloki mieszkalne, które istnieją do dziś.

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Łaborewicz I., Świątynie Jeleniej Góry - synagoga, „Kurier Jeleniogórski”, nr 15 (55), 24 IV 1997 r., s. 11.
  • [1.2] Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego w Warszawie, sygn. W.KŻ-I-534/01. Analiza wniosku wokanda Plac przy Synagodze. Jelenia Góra. Plac Ratuszowy.
  • [1.3] Archiwum Państwowe we Wrocławiu. Oddział w Jeleniej Górze, Urząd Katastralny w Jeleniej Górze, sygn. 180.
  • [1.4] Jelenia Góra. Zarys rozwoju miasta, red. Z. Kwaśny, Wrocław 1989, s. 360.