Osada Janów Młyn pojawiła się w XIII w. W 1295 r. Przemysł II nadał rycerzowi Wojciechowi przywilej założenia osady na prawie chełmińskim. Najprawdopodobniej w tym samym okresie założono parafię i wybudowano kościół. Janowiec pozostał miastem prywatnym do końca XVIII w.  Jego miejski status zaczęto podkreślać od 1458 roku. Ludność w większości trudniła się rzemiosłem i rolnictwem. Niewielką rolę odgrywał handel. Do 1768 r. przynależał do województwa kaliskiego, a następnie do województwa gnieźnieńskiego.

W 1793 r. wszedł w skład Prus, do Obwodu Nadnoteckiego. W latach 1807–1815 objęło go Księstwo Warszawskie, departament bydgoski. W 1811 r. w mieście naliczono tylko 46 domów.

W okresie 1815–1919 wchodził w skład Prus, następnie Niemiec. Wchodził w skład Wielkiego Księstwa Poznańskiego (Prowincja Poznań), regencji bydgoskiej. Do 1867 r. był to powiat wągrowiecki, a od 1887 r. powiat żniński. Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi Janowca było wybudowanie w końcu XIX w. kilku większych przedsiębiorstw. W 1897 r. rozpoczęły działalność zakłady mięsne. Uruchomiono także tartak i mleczarnię. W 1887 r. Janowiec uzyskał połączenie kolejowe z Gnieznem i Nakłem, a w 1905 r. ze Skokami.

W 1919 r. wszedł w skład Polski. W okresie 1939–1945 został inkorporowany do Niemiec (III Rzeszy), w ramach rejencji inowrocławskiej Prowincji „Kraj Warty”.

W okresie 1945–1950 należał do województwa poznańskiego, w latach 1950–1998 – do województwa bydgoskiego. Po 1945 r. zyskał status lokalnego ośrodka przemysłu spożywczego (zakłady mięsne, mleczarnia), drzewnego (fabryka mebli) i paszowego oraz centrum handlowo-usługowego dla rolniczego zaplecza. Od 1999 r. należy do województwa kujawsko-pomorskiego, powiat żniński. Węzeł kolejowy częściowo zamarł w początku XXI w., wraz z likwidacją przewozów pasażerskich.

Nota bibliograficzna

  • Kwiatek J., Lijewski T., Leksykon miast polskich, Warszawa 1998, s. 239. 
  • Miasta polskie w tysiącleciu, t. 1. Wrocław – Warszawa – Kraków 1965, s. 326.
Drukuj