Od końca XIX w. przy jędrzejowskiej synagodze w salach modlitw dla kobiet funkcjonowała szkoła Talmud-Tora. Uczęszczało tu w ciągu roku około 150 najuboższych dzieci, otrzymujących także odzież i wyżywienie. Przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego Talmud-Tora była subwencjonowana kwotą od 2 tys. do 4 tys. zł rocznie przez gminę wyznaniową, a także przez magistrat Jędrzejowa[1.1].  W 1931 r. spadkobiercy A. Szternfelda przeznaczyli na budowę Talmud-Tory kwotę 4 tys. zł. Budynek miał powstać na placu gminnym obok synagogi, a prace rozpoczęto w 1932 roku. Szkoła pozostawała pod wpływem partii Mizrachi.

Od końca XIX w. do I wojny światowej istniało też kilka niewielkich chederów prywatnych, jednak nie zachowały się o nich informacje. W 1926 r. gmina postanowiła odbudować zniszczony cheder Jasoda Hatora[1.2], pozostający pod wpływem Agudy. W latach 1928 i 1929 gmina przeznaczyła na dokończenie budowy szkoły religijnej 3500 zł[1.3]. Budowę szkoły wsparł także darowizną w wysokości 1800 zł Lejb Eisenberg. Do szkoły, która wznowiła działalność w 1928 r., uczęszczało 180 dzieci płacących czesne w zależności od zamożności rodziców.

Gmina wyznaniowa wspierała także dotacją 1000 zł rocznie szkołę Bet Jaakow, funkcjonującą jako wieczorowe kursy judaistyki i religii mojżeszowej dla dziewcząt uczęszczających do szkół publicznych. Uczyła w niej tylko jedna nauczycielka.

Do 1931 r. niewielką szkołę prowadziło także w Jędrzejowie Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe „Jawne”. Stowarzyszenie Tarbut prowadziło natomiast freblówkę dla dzieci.

Jędrzejowska gmina wyznaniowa wspierała także subwencjami cztery biblioteki żydowskie:

  • liczącą 416 tomów bibliotekę Herclija, prowadzoną przez Organizację Syjonistyczną,
  • bibliotekę Jawne, prowadzoną przez Mizrachi,
  • bibliotekę Bet Jaakow przy szkole religijnej
  • bibliotekę Ceurej, pozostającą pod wpływem Agudy.

Funkcjonowała także Biblioteka im. I. L. Pereca, posiadająca 1360 tomów[1.4].

W 1925 r. zostało zarejestrowane w Jędrzejowie Stowarzyszenie Kulturalno-Muzyczne „Muza”[1.5].

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Archiwum Państwowe w Kielcach, Urząd Wojewódzki Kielecki I, sygn. 1629, k. 445–565.
  • [1.2] Archiwum Państwowe w Kielcach, Urząd Wojewódzki Kielecki I, sygn. 20343, s. 4.
  • [1.3] Archiwum Państwowe w Kielcach, Urząd Wojewódzki Kielecki I, sygn. 1629, s. 491.
  • [1.4] Pawlina-Meducka M., Kultura Żydów województwa kieleckiego w latach 19181939, Kielce 1939, s. 118.
  • [1.5] Piasecka R., Społeczeństwo powiatu jędrzejowskiego w latach 19181939, Kielce 2000, s. 140.