Gród litew. wzmiankowany w XIII w.; 1362–1404 w posiadaniu Krzyżaków; 1398 w K. powstał kantor hanzeatycki; prawa miejskie 1408; XV–1. poł. XVII w. rozwój gosp.; od XVI w. liczne skupisko Żydów (wypędzeni 1761 osiedlili się w podmiejskiej Słobudce); od 1581 prawo składu; od 1795 w zaborze ros., od 1842 miasto gubernialne; w XIX w. ośrodek litew. ruchu nar. oraz jeden z ośrodków powstań: listopadowego 1830–31 i styczniowego 1863–64; również centrum żyd. życia kult. na Litwie, m.in. działalność literatów, J. Spektora, A. Mapu, słynna jesziwa (1933 — ok. 38 tys. Żydów, ok. 30% mieszk.); 1918–40 stolica Litwy; 1940–91 w Litew. SRR. W 1941–44 pod okupacją niem., VI–VII 1941 w pogromie i masowych egzekucjach Żydów prowadzonych przez Niemców oraz ludność litew. pod nadzorem niem. zginęło ok. 7 tys. osób; getto, następnie obóz pracy przymusowej do 1944 (część więźniów zamordowano w Forcie VII, część przesiedlono do innych gett, pozostałych wywieziono do obozów koncentracyjnych w Stutthofie i w Dachau).

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Drukuj