Historyczna nazwa miasta Królewiec – Königsberg, została nadana na cześć króla czeskiego Przemysława Otokara II, który wziął udział w krucjacie „północnej” organizowanej przez Krzyżaków przeciwko Prusom. Miasto zostało założone przez Zakon Krzyżacki w 1255 roku. Wokół niego powstały dwie osady, które z czasem otrzymały prawa miejskie: Lipnik i Knipawa. W okresie 1466-1657 Królewiec wraz z całymi Prusami Książęcymi był formalnym lennem polskim.

W 1701 r. elektor Brandenburgii koronował się w Królewcu na króla Prus jako Fryderyk I. W wyniku koronacji ziemie pod władzą elektorów brandenburskich stały się częścią Królestwa Prus. Królewiec był tylko miejscem koronacji, stolica państwa pozostała w Berlinie.

W dn. 13 czerwca 1724 r. Fryderyk Wilhelm I wydał reglament ratuszowy, który scalał trzy miasta: Stare Miasto, Knipawę i Lipnik, wraz z należącymi do nich wolniznami (niem. Freiheiten), w jedno miasto Królewiec, którego oficjalna nazwa brzmiała odtąd: Królewsko-Pruskie Stołeczne i Rezydencjonalne Miasto Królewiec (niem. Königlich Preussische Haupt- und Residenzstadt Königsberg).

Największe czasy rozkwitu miasto przeżywało w XVI-XVII w., kiedy było stolicą Prus Książęcych, oraz na przełomie XIX i XX w. za sprawą rewolucji przemysłowej (Królewiec był wówczas stolicą prowincji Prusy Wschodnie, co stymulowało jego rozwój). Miasto słynęło z Uniwersytetu księcia Albrechta (zał. w XVI; istaniał do 1945), zwanego powszechnie Albertyną.

W 1871 r. miasto stało się częścią nowo utworzonego Cesarstwa Niemieckiego.

W 1933 r. w Quednau (dzielnica Królewca) powstał jeden z pierwszych hitlerowskich obozów koncentracyjnych.

Na przełomie 1944 r. i 1945 r. centrum miasta zostało zbombardowane przez aliantów zachodnich, a później zniszczone w wyniku długotrwałego oblężenia przez Armię Czerwoną. W 1946 r. nadano mu nową nazwę Kaliningrad, na cześć Michaiła Kalinina, przewodniczącego rady najwyższej ZSRR, zmarłego właśnie w tym roku. W 1939 r. w Królewcu mieszkało 360 tys. mieszkańców, współczesny Kaliningrad liczy 431,5 tys. mieszkańców (2010 r.)[1.1].

Drukuj

Przypisy

  • [1.1] Więcej informacji: H.M. Muhlpfordt, Königsberg von A-Z, München 1972; Królewiec a Polska, red. M. Biskup, W. Wrzesiński, Olsztyn 1993.