Nowa Synagoga Liberalna (niem. Neue Liberale Synagoge Königsberg) została zbudowana przez postępową gminę żydowską w 1896 r. według projektu biura architektonicznego Cremer und Wolffstein, które wygrało konkurs przeprowadzony w 1892 roku. Znajdowała się przy Lindenstraße (dzisiaj: ulica Oktjabrskaja 5a; ros. ul. Oktjabrskaja 5a, ул. Октябрьская, 5а).

Bardzo efektowny, widoczny w panoramie miasta, budynek miał charakter eklektyczny, łącząc elementy stylu neogotyckiego z „mauretańskimi” i neorenesansowymi. Nakrywała go wysoka kopuła, a fasadę zdobił wysoki portal z rozetą, która ukazywała gwiazdę Dawida. Uroczyste poświęcenie synagogi odbyło się 25 sierpnia 1896 roku.

Podczas pogromu, nazwanego potem Nocą Kryształową, synagoga została zniszczona: „W noc pogromu, 9 listopada 1938 roku, do synagogi w Królewcu wdarli się naziści, zniszczyli ławki, rozszarpali zwoje Tory, rozerwali modlitewniki i ułożyli swoje łupy na jedną stertę na środku pomieszczenia. W tym czasie jeden z członków partii grał na organach pieśń Horsta Wessela. Brzmiała ona nadal, gdy stos stanął w płomieniach. Dopiero, gdy ogień dosięgnął instrumentu, hałas ucichł“.

Przez 73 lata istniała tylko pojedyncza ściana, na której wisiała tablica pamiątkowa przypominająca o Nowej Synagodze. Jednakże w latach 2011–2018 w ramach spektakularnego przedsięwzięcia synagoga została zrekonstruowana staraniem miejscowej gminy żydowskiej i przedsiębiorcy Władimira Kacmana. Obecnie nosi nazwę Nowej Synagogi Kaliningradzkiej (ros. Nowaja Kaliningradskaja sinagoga, Новая Калининградская синагога). Ponowne uroczyste otwarcie odbyło się 8 listopada 2018 roku.

Drukuj