Stara Synagoga w Katowicach została wybudowana w 1862 r. na rogu dzisiejszych ulic 3 Maja i Słowackiego 22. Plac pod budowę synagogi zakupiono w 1861 r. za sumę 8 tys. talarów z dóbr dworskich vom Tiele-Wincklera. W tym samym roku projekt synagogi przygotował mistrz budowlany Ignatz Grünfeld. Uroczystość otwarcia odbyła się 4 września 1862 roku. Do nowo wybudowanej synagogi przeniesiono wówczas zwoje Tory z domu Simona Goldsteina.

Synagoga była niewielkim, piętrowym budynkiem ze spadzistym dachem. Wzniesiono ją na planie prostokąta w stylu neoromańskim, z dekoracją arkadową na elewacjach bocznych i pilastrami na narożnikach. Prawdopodobnie architekt wzorował się na synagodze w Wolfhagen. Wnętrze miało pomieścić 200 mężczyzn i 120 kobiet.

W 1867 r. na parceli obok synagogi wybudowano mykwę, także zaprojektowaną przez Ignatza Grünfelda. W 1873 r. ze względu na rosnącą liczebność członków gminy żydowskiej w Katowicach wprowadzono w synagodze dodatkowe nabożeństwo.

W 1880 r. Zarząd Gminy podjął decyzję o rozbudowie synagogi. Projekt opracował Carl Häusler. Prace budowlane przeprowadzono w latach 1880–1883. Dzięki przebudowie liczba miejsc wzrosła do 282 dla mężczyzn i 221 dla kobiet. Uroczyste ponowne otwarcie synagogi odbyło się w dniu 20 kwietnia 1883 roku.

Liczebność Gminy Żydowskiej w Katowicach wzrastała jednak w szybkim tempie, a już rok po remoncie okazało się, że budynek synagogi jest za mały. Z tego powodu podjęto decyzję o budowie nowej synagogi przy dzisiejszej ul. Mickiewicza.

Starą Synagogę użytkowano aż do września 1900 r., a następnie ją rozebrano. Gmina sprzedała parcelę pochodzącemu z Katowic mistrzowi budowlanemu Paulowi Frantziochowi, który na podstawie pozwolenia budowlanego z 18 marca 1905 r., według własnego projektu, wybudował na jej miejscu okazałą kamienicę.

Drukuj