W 2004 r. na ścianie budynku przy ul. Młyńskiej 13 umieszczono tablicę upamiętniającą odbywającą się 120 lat wcześniej Konferencję Katowicką.

Tu w Katowicach w dniach 6–11 listopada 1884 r. odbyło się zebranie Ruchu Miłośników Syjonu (Hovevej Syjon). Wydarzenie to przeszło do historii jako Konferencja Katowicka i w konsekwencji doprowadziło do powstania Państwa Izrael w 1948 r.

Być może, że konferencja katowicka nie odbyła się jednak w budynku przy ul. Młyńskiej. Prawdopodobnie miejsce jej obrad znajdowało się przy ul. Stawowej 19, w nieistniejącym już obiekcie, który następnie zastąpił hotel „Kaiserhof” (obecnie także nieistniejący, zburzony w latach 60. XX w. podczas poszerzania dworca kolejowego). Nie wiemy tego jednak na pewno. Wiadomo, że na początku listopada 1884 r. do Katowic, które znajdowały się wówczas w granicach Prus, zjechali przedstawiciele ruchu Miłośników Syjonu (hebr. Chowewej Syjon), aby dyskutować nad planem zorganizowania osadnictwa żydowskiego w Palestynie.

Ruch Chowewej Syjon powstał w drugiej połowie XIX w. na terenie Imperium Rosyjskiego oraz w Rumunii. Wzrost nastrojów nacjonalistycznych w połowie XIX w., fala pogromów na terenie Rosji (od początku lat 80. XIX w.) – to jedne z najważniejszych powodów, które skłoniły rumuńskich oraz rosyjskich Żydów do pierwszych prób emigracji do Palestyny. Założyciele Chowewej Syjon postanowili zjednoczyć siły, aby urzeczywistnić tę ideę.

Na konferencję przybyło 22 reprezentantów Rosji oraz 10 z innych krajów (Francji, Rumunii, Wielkiej Brytanii oraz Niemiec). Zgromadzeni podjęli decyzję o powołaniu instytucji pod nazwą Agudat Montefiore, która miała promować rozwój rolnictwa wśród Żydów oraz wspierać osadnictwo żydowskie w Palestynie. Wyasygnowano środki na wsparcie dla rozwijających się już osiedli m.in. w Petach Tikwie czy Jesud ha-Ma’ala.

Powołano komitet centralny Chowewej Syjon, na czele którego stanął Jehuda Lejb (Leon) Pinskier jako prezes oraz Samuel Mohylewer jako przewodniczący. Siedzibą komitetu została Odessa, a subkomitet miał znajdować się w Warszawie.

Konferencja katowicka była pierwszym tak dużym zjazdem syjonistów. Dzięki ich determinacji zaczęły powstawać i rozwijać się osady rolnicze na terenie Palestyny. 13 lat później, w 1897 r. odbył się Pierwszy Kongres Syjonistyczny, którym nadał syjonizmowi format ruchu politycznego wzywającego do odtworzenia państwa żydowskiego. Większość członków Chowewej Syjon przyłączyła się do powstałej wówczas Organizacji Syjonistycznej. Po półwieczu, w 1948 r., odrodzenie państwa żydowskiego stało się rzeczywistością.

Drukuj