14 września 2017 r. odbyła się ceremonia odsłonięcia pomnika upamiętniającego życie i śmierć ludności żydowskiej Kałuszyna. Wydarzenie wieńczy wieloletnie starania o materialne upamiętnienie żydowskiej społeczności, która w przededniu Zagłady stanowiła 70% mieszkańców. 78 lat wcześniej, w pierwszy dzień Rosz ha-Szana rozpoczęła się niemiecka okupacja miasta, a wraz z nią zniszczenie życia żydowskiego w tym mieście.

W ceremonii wzięli udział przedstawiciele Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, ziomkostwa kałuszyńskiego z Izraela i Stanów Zjednoczonych, ambasador Izraela w Polsce, przedstawiciele Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, US Commission for the Preservation of America’s Heritage Abroad, Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, Wojewody Mazowieckiego, miejscowy proboszcz, przedstawiciele władz lokalnych oraz młodzież gimnazjalna.

Inicjatorem powstania pomnika był potomek kałuszyńskich Żydów, Joseph Gellman. Monument zaprojektowany przez izraelskiego artystę Kena Goldmana powstał dzięki pomocy Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. Fundator Joseph Gellman przytoczył słowa zamordowanego w Auschwitz poety Icchaka Kacenelsona – „Kto zadba o nasze upamiętnienie?”. Odpowiedzią na to pytanie stał się pomnik, wystawiony na kałuszyńskim cmentarzu żydowskim.

Przemysław Jaczewski

Drukuj