Cmentarz żydowski w Komarowie został założony w pierwszej poł. XVII w. Znajduje się na zachodnim krańcu wsi, po prawej stronie drogi z Łabuń do Tyszowiec, na granicy Komarowa Osady i Komarowa Dolnego. Ostatni znany pochówek na cmentarzu odbył się w 1942 r. Podczas II wojny światowej cmentarz został zniszczony przez hitlerowców. Na powierzchni 0,96 ha zachowało się ok. 40 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1898 r.[1.1]. Macewy wykonane są z granitu i piaskowca. Zachowały się zdobienia oraz inskrypcje nagrobne w języku hebrajskim. Ciekawostką są rzeźbione twarze widoczne na niektórych nagrobkach. Cmentarz ma kształt nieregularnego sześcioboku. Jego teren porastają drzewa zasadzone w latach 1988–1989[1.2].

W 1988 r. z inicjatywy Morisa Trosta z Frankfurtu nad Menem oraz rodzin: Chazenwald, Rind, a także Żydów z Komarowa zamieszkałych w USA oraz Izraelu, wykonano prace renowacyjne na kirkucie. Teren został otoczony metalowym ogrodzeniem. Ponownie ustawiono przewrócone macewy, odzyskano te, które znajdowały się w rękach mieszkańców osady. Dodatkowo wystawiono ok. 20 współczesnych macew, wytyczono żużlową alejkę oraz ustawiono nagrobki w 4 równoległych rzędach.

Na cmentarzu znajduje się pomnik poświęcony pamięci 248 Żydów, którzy zginęli rozstrzelani przez hitlerowców w getcie w 1942 r. Ich prochy zostały ekshumowane w 1988 r.

W 1995 r. ekshumowano zwłoki 70 Żydów, którzy zostali zamordowani przez hitlerowców w Siemnicach k. Rachań. Ich kości zostały przeniesione na teren kirkutu w Komarowie dzięki inicjatywie Morisa Trosta. Klucz do bramy cmentarza znajduje się w domu nr 23.

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Komarow, International Jewish Cemetery Project, http://www.jewishgen.org/cemetery/e-europe/pol-ko.html, [stan na 20 XI 2008].
  • [1.2] D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Zamość 1994, s. 102.