Cmentarz żydowski w Lublińcu (ul. 11 Listopada 18) został założony w maju 1845 r. Znajdował się wówczas w lesie poza granicami miasta. Początkowo cmentarz miał wymiary 51 x 41 metrów.

W 1865 r. powiększono teren cmentarza, a następnie wybudowano parterowy dom przedpogrzebowy, w którym mieściły się: kaplica, kostnica, pomieszczenie rytualnych obmywań, pomieszczenie gospodarcze oraz mieszkanie stróża cmentarza. Teren był otoczony ceglanym murem z dwoma bramami[1.1].
Podczas II wojny światowej Niemcy zdewastowali cmentarz i nagrobkami wybrukowali drogę Lubliniec – Żuków.

W 1958 r. zdewastowany cmentarz przejęły ówczesne władze państwowe. W latach 70. znaczną część kirkutu zajęła Liga Obrony Kraju, tworząc ośrodek szkolenia dla kierowców. Fragmenty nagrobków zwalono wówczas na kilka stert. W 1983 r. państwo przekazało teren cmentarza Lidze Obrony Kraju w wieczyste użytkowanie.

Cmentarz był pierwotnie podzielony na trzy kwatery: mężczyzn, kobiet i dzieci. Ogółem pochowano tutaj 1117 zmarłych.
Na powierzchni 0,15 ha zachowało się zaledwie 15 całych nagrobków. Z fragmentów około 10 uszkodzonych macew zbudowano pomnik-lapidarium. Na cmentarzu znajduje się także ok. 100 zniszczonych nagrobków. Na uwagę zasługuje grobowiec rodziny Koenigsberger.

Na cmentarzu spoczywają między innymi dziadkowie Edyty Stein: Adelajda Courant z d. Buchard (zm. 1883) oraz Salomon Courant (zm. 1898), także starsi bracia Edyty: Emst (urodzony w 1890 r. w Gliwicach, zmarły w 1892 r. w Lublińcu) i Richard (zmarły w 1887 r. tuż po urodzeniu).

W latach 80. Fundacja Rodziny Nissenbaumów wybudowała na cmentarzu wspólny pomnik i ogrodziła teren ceglanym murem z dwoma furtkami.

W 2008 r. przeprowadzono prace renowacyjne na cmentarzu, podczas których usunięto plac manewrowy do nauki jazdy, uporządkowano teren i wystawiono tablicę informacyjną przy parkingu od strony ul. Sobieskiego. Na tablicy umieszczono informacje o cmentarzu w języku polskim, hebrajskim, angielskim i niemieckim.

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] M. Białas, Smutny relikt [w:] Gazeta częstochowska on-line. http://gazetacz.com.pl/artykul.php?id=2532&idm=294 [stan na 27 VIII 2009].