Pierwsze wzmianki na temat ludności żydowskiej w Łęczycy pochodzą z końca XV wieku, a wiążą się z ożywionymi kontaktami handlowymi Łęczycy z miastami pruskimi i litewskimi. Wymiana towarowa sprzyjała napływowi Żydów do miasta w okresie „złotego wieku”. Dzielnica żydowska obejmowała wówczas ulice: Kaliską, Żydowską, Poznańską, Szpitalną (ówcześnie ul. Koszerna), a jej mieszkańcy zajmowali się wówczas handlem dalekosiężnym (bydłem, zbożem, materiałami), a także lokalnym oraz rzemiosłem. Część Żydów była także dzierżawami, m. in. ceł (w Łęczycy istniała komora celna). Takimi dzierżawcami byli np. bracia Mojżesz i Jakub z Łęczycy[1.1].

Po zapaści w XVII–XVIII w. odrodzenie żydowskiej aktywności handlowej w Łęczycy nastąpiło pod koniec XVIII w., gdy miasto znalazło się w zaborze pruskim (ułatwione kontakty handlowe z miastami pruskimi, bez konieczności płacenia granicznych ceł przewozowych, specjalne ulgi). Obracano wówczas w dalszym ciągu bydłem, zbożem i innymi płodami rolnymi. Obrabiano skóry (garbarstwo), produkowano materiały (sukiennictwo).

Na przełomie XIX i XX w. w Łęczycy funkcjonowały cechy: szewski (zrzeszający 29 majstrów), piekarski (17), rzeźnicki (21), stolarski (16). Było także 6 malarzy, 2 zdunów, 2 białoskórników, mosiężnik, 4 gwoździarzy, 7 kowali, 2 lakierników, 3 rymarzy, 2 piernikarzy. Działały dwie farbiarnie, dwie fabryki maszyn rolniczych, fabryka octu, olejarnia, młyn wodny i parowy, mydlarnia[1.2]. Jak się można domyślać, ogromna część z tych zajęć była domeną miejscowych Żydów, stanowiących w 1910 r. 83,9% ogółu mieszkańców.

Ostatnia faza aktywności gospodarczej łęczyckich Żydów przypadła międzywojnie, choć po pierwszej wojnie światowej ich udział w ogóle mieszkańców spadł do 40,6% w 1921 roku. Rozwijał się wówczas jednak głównie drobny handel oraz rzemiosło. Do zamożnych rodzin łęczyckich Żydów należeli m.in. Przedborscy i Hermanowie. Posiadali oni kamienicę, drukarnię oraz skład produktów alkoholowych[1.3].

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Horn M., Żydzi i mieszczanie na służbie królów polskich i wielkich książąt litewskich w latach 1386–1506, „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego” 1985, nr 3–4, s. 16.
  • [1.2] Verdmon de J. L., Krótka monografia wszystkich miast, miasteczek i osad w Królestwie Polskich, Warszawa 1902, ss. 137–140.
  • [1.3] Tuszyńska A., Kim jestem, czyli rodzinna historia lęku, „Rzeczpospolita” z 26.02.2005.