W ramach obchodów 74. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi zaprasza na wystawę „Bajgelman. Ślady/Traces”. Ekspozycja poświęcona jest Dawidowi Bajgelmanowi – muzykowi, dyrygentowi i kompozytorowi – oraz historii całej muzycznej dynastii Bajgelmanów. Oprócz fascynujących faktów, które przybliżają mało znane losy łódzkich artystów, na wystawie zaprezentowano unikatowe zdjęcia udostępnione przez rodzinę Bajgelmanów ze Stanów Zjednoczonych. Wystawa będzie dostępna w dniach 26 sierpnia – 30 września 2018 roku.

Projekt realizowany jest dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Urzędu Miasta Łodzi.

Partnerami projektu są Filharmonia Łódzka im. A. Rubinsteina, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi oraz Archiwum Państwowe w Łodzi.

___

Dawid Bajgelman urodził się w Ostrowcu Świętokrzyskim 130 lat temu. Jego ojciec Szymon był znakomitym klarnecistą. Po przeprowadzce do Łodzi zatrudnił się w orkiestrze Zandberga występującej w Teatrze Wielkim Sellina, do której zaangażowany został również jako altowiolista jego najstarszy syn, Dawid. Obaj współpracowali też z utworzoną w 1915 r. Łódzką Orkiestrą Symfoniczną. Dawid szybko zaczął dyrygować i komponować muzykę teatralną i kabaretową, stał się jedną z najbardziej znanych postaci w środowisku artystycznym żydowskiej Łodzi. W międzywojennej Polsce kierował wieloma orkiestrami, współtworzył żydowską scenę teatralną, w tym teatr Ararat, pisał popularne szlagiery, które wykonywała m.in. Lola Folman, Adam Aston czy Wiera Gran. W latach 30. XX w. w muzycznym świecie Łodzi rozpoznawani byli także młodsi bracia Dawida: Szlama Lajb (skrzypce), Abram (pianino), Chaim (skrzypce), a nawet najmłodszy Chanan (saksofon) i syn Dawida Pinchas (trąbka). Grali w orkiestrach rewiowych, teatrze, jazz-bandach, indywidualnie jako soliści albo kinowi taperzy. W muzycznym świecie obecni byli także kuzyni i szwagrowie (też z rodziny Bajgelmanów) tworząc swoistą dynastię Bajgelmanów. W 1940 r. niemal cała rodzina trafiła do łódzkiego getta. Dawid Bajgelman współtworzył orkiestrę symfoniczną i rewie prezentowane w domu kultury przy ul. Krawieckiej, komponował muzykę do tekstów pisanych przez poetów zamkniętej dzielnicy. W pamięci pozostanie przede wszystkim jako autor przejmujących melodii z czasów Zagłady, w tym niezapomnianej kołysanki do słów Jeszajahu Szpigla Mach cu di ejgelech (jid. Zmruż oczęta). W 1944 r. wywieziony z łódzkiego getta do Auschwitz, zginął wiosną 1945 roku.

Drukuj