Siedziba: ul. Podwale 3, I piętro (obecnie ul. Pidwalna)

Dziennik wydawany we Lwowie w latach 1919–1939 w języku polskim, reprezentujący orientację syjonistyczną. Decyzję o powołaniu pisma podjęto na posiedzeniu Żydowskiej Rady Narodowej (propozycję wysunął Gerszon Zipper). Pierwszy numer ukazał się 10 stycznia 1919 roku. Od 1 września 1934 r. ukazywało się w dwóch wydaniach: porannym i wieczornym. Początkowo wydawcami byli Henryk Rosmarin i Dawid Schreiber, od 1920 r. zaś – spółka wydawnicza „Chwila”. Pierwszym redaktorem odpowiedzialnym został Zipper. Po jego śmierci w 1920 r. funkcję tę sprawowali kolejno: Rosmarin, Leon Weinstock, powtórnie Rosmarin, a od 1931 r. Henryk Hescheles. Do grona współpracowników i autorów dziennika należeli ponadto m.in. Maurycy Szynel, Leon Reich, Henryk Adler, Fiszel Rotenstreich, Emil Sommerstein, Ignacy Schwarzbart, Adolf Rothfeid, Emil Schmorak, Ludwik Mund, Juliusz Wurzel, Bernard Singel, Ezriel Carlebach, Meir Bałaban, Mojżesz Schorr, Maksymilian Biebenstock, Artur Sandauer, Bernard Singer, Pesach Stark (Julian Stryjkowski), Ignacy Schwarzbart.

W „Chwili” publikowano teksty o bardzo zróżnicowanym charakterze. W artykułach informacyjnych często podejmowano temat Palestyny. Od 1935 r. w piśmie funkcjonowała stała rubryka „Informator Palestyński”. Wiele miejsca poświęcano promowaniu działalności Towarzystwa Przyjaciół Uniwersytetu Hebrajskiego we Lwowie. Publikowano listy publikacji, których zapotrzebowanie zgłaszała Biblioteka Uniwersytecka i Narodowa w Jerozolimie i apele o przekazywanie rękopisów, czasopism, książek, czy wsparcie finansowe Uniwersytetu. Wspierano także działalność Żydowskiego Funduszu Narodowego Keren Kajemet le-Israel informując szeroko o jego aktywności i publikując odezwy wzywające do zbiórek. Ważne miejsce na łamach dziennika zajmowały reportaże z różnych miast Polski, jak i z zagranicy. Wiele tekstów dotyczyło życia żydowskiego we Lwowie. „Chwila” udzielała swoich stron młodym poetom i krytykom literackim, debiutowała w niej m.in. Anda Eker. Drukowano też powieści – w odcinkach lub w formie odrębnych wkładek. W piśmie funkcjonował cały dział poświęcony kulturze: „Literatura – Nauka – Sztuka” (z tytułu usunięto z czasem drugi człon) – początkowo drukowany nieregularnie, później cotygodniowo. Do innych działów specjalnych należały m.in.: dziecięcy (dodatek „Chwilka Dzieci i Młodzieży”), kobiecy („Głos Kobiet”), „Chwila Akademicka” (następnie „Ruch Młodzieży”), „Dodatek Ilustrowany”.

Redakcja „Chwili” nie ograniczała się do działalności wydawniczej, niejednokrotnie udzielając doraźnej pomocy ubogim. W samym piśmie wielokrotnie zamieszczano artykuły na temat nędzy panującej wśród lwowskich Żydów, apelowano do instytucji i osób prywatnych o niesienie pomocy. W jednym z ostatnich numerów „Chwila” opublikowała rezolucję z zebrania w Gminie Żydowskiej we Lwowie z 28 sierpnia 1939 r., autorstwa Emila Sommersteina, w której lwowscy Żydzi deklarowali dyspozycyjność wobec władz Rzeczpospolitej i gotowość poniesienia „ofiary życia i mienia na rzecz obrony Państwa, jego niepodległości i nienaruszalności granic”. Ostatni numer pisma ukazał się 7 września 1939 r. (wyd. poranne; ostanie wyd. wieczorne – 1 września 1939 r.).

Bibliografia:

  • Borzymińska Z., „Chwila”. Dziennik poświęcony sprawom politycznym, społecznym i kulturalnym, Polski Słownik Judaistyczny [online] http://www.jhi.pl/psj/Chwila_Dziennik_poswiecony_sprawom_politycznym_spolecznym_i_kulturalnym [dostęp: 29.11.2014].
  • „Chwila” za lata 1919−1939 (zbiory Biblioteki Narodowej w Warszawie).
  • Łętocha B., „Chwila”. Gazeta Żydów lwowskich [online] http://www.lwow.com.pl/rocznik/chwila.html [dostęp: 29.11.2014].
  • Żydowskie periodyki i druki ulotne w języku polskim. Bibliografia, red. A. Cała, Warszawa 2005.
Drukuj