Cmentarz żydowski w Lutomiersku znajduje się przy obecnej ul. Mickiewicza, naprzeciwko boiska sportowego. Cmentarz został założony na początku XVIII w.

W latach 1949–1955 na cmentarzu prowadzono badania wykopaliskowe. Pod grobami żydowskimi odkryto cmentarzysko z XI w. Na podstawie badań archeologicznych można stwierdzić, że układ cmentarza był chaotyczny. Pewnej regularności można było dopatrzeć się w jego południowej i południowo-wschodniej części. Chaotyczny układ nakładających się na siebie grobów na cmentarzu w Lutomiersku spowodowany był zapewne stosowaniem do oznaczania grobów, obok kamiennych, także nagrobków z drewna. Takie drewniane macewy były popularne w okolicach uboższych w kamień.

Od północnego i południowego zachodu cmentarz okolony był rowem o szerokości od dwóch do trzech metrów, po którego wewnętrznej stronie ułożono rząd z dużych polnych kamieni. Sugeruje to zastosowanie starego zwyczaju okopywania cmentarzy żydowskich wałem ziemnym i przebiegającym po jego zewnętrznej stronie rowem. Od tego zwyczaju powstało staropolskie określenie cmentarza żydowskiego – „okopisko”. Rząd kamieni polnych, który także oznaczał granice cmentarza w Lutomiersku, stanowił prawdopodobnie nowszy sposób oznaczenia tych granic.

Zniszczenia dokonane na cmentarzu podczas wojny oraz późniejsze prace wykopaliskowe spowodowały całkowitą dewastację nekropolii. Teren cmentarza został częściowo zabudowany. Wszelkie naziemne ślady cmentarza uległy zatarciu. Obecnie na terenie nekropolii znajdują się sklepy spożywczo-przemysłowy oraz ogrodniczy. Brak jakiejkolwiek formy upamiętnienia.

Drukuj