76 lat temu, w cieniu Zagłady Żydów Warszawy, dokonała się tragedia żydowskich mieszkańców pasa osiedli położonych na wschód od stolicy.

19 sierpnia 1942 r. Niemcy wywieźli z Otwocka do obozu zagłady w Treblince ok. 8-10 tys. Żydów (ok. połowy mieszkańców miasta). Wcześniej mieszkali oni na terenie Otwocka i Karczewa, byli to także kuracjusze tutejszych sanatoriów i szpitali. Prawdopodobnie następnego dnia zostali oni zamordowani w komorach gazowych obozu w Treblince. Jednocześnie niektórych Żydów Niemcy rozstrzeliwali na miejscu – 19 sierpnia w lesie przy ul. Reymonta zginęło ok. 600 osób. Rozstrzeliwania kontynuowano w sierpniu i wrześniu. Łącznie zastrzelono tam ok. 2000 osób, które zdołały ukryć się przed transportem śmierci. Od sierpnia 1949 r. w miejscu ich pochówku stoi kamień pamięci, odnowiony w 2012 roku

Żydzi stanowili przed wojną ok. 60% mieszkańców Otwocka. Urządzone tu przez Niemców getto było drugim pod względem wielkości w dystrykcie warszawskim, największym w rejonie po wschodniej stronie Wisły. 

20 sierpnia 1942 r., w dzień po inicjującej zbrodnicze dzieło „likwidacji getta” w Otwocku, Niemcy uczynili to samo z gettem w Falenicy. 6500 mieszkańców załadowano do wysypanych niegaszonym wapnem bydlęcych wagonów i wywieziono do obozu zagłady w Treblince.

Razem z nimi pojechało na śmierć w komorach gazowych 1500 Żydów z getta w Rembertowie, których tego samego dnia przepędzono na rampę kolejową w Falenicy. Trasa piętnastokilometrowego marszu znaczona była ciałami tych, którzy nie mieli siły iść w upale i bez wody.

Dzień później, w podobny sposób, zlikwidowano getto w Mińsku Mazowieckim. 26 sierpnia hitlerowcy przystąpili do mordowania żydowskich więźniów obozu pracy w Karczewie. Akcja trwała aż do wiosny. W maju 1943 r. wysadzono w powietrze barak w tartaku Najwera, z uwięzionymi w nim ostatnimi Żydami falenickimi.

Tak znikła z naszych miejscowości społeczność żydowska, lokalna społeczność obywateli Rzeczypospolitej. W 76. rocznicę tych wydarzeń zapraszamy Państwa na uroczystości w Otwocku i Falenicy.

OTWOCK

19 sierpnia 2018 (niedziela), godz. 19.00

  • Marsz pamięci i modlitwy w 76. rocznicę zagłady otwockich Żydów. Rozpoczęcie na parkingu samochodowym przy stacji PKP (u zbiegu ulic Warszawskiej i Czaplickiego). Następnie marsz wyruszy do miejsca pamięci Żydów otwockich przy ul. Reymonta.

FALENICA

20 sierpnia 2018 (poniedziałek), godz. 19.00

  • Uroczyste spotkanie przy pomniku upamiętniającym zagładę Żydów Falenicy połączone z modlitwą ekumeniczną (ul. Patriotów róg Frenkla).

23 sierpnia 2018 (czwartek), godz. 19.00

  • Koncert duetu „Maniucha i Ksawery” z udziałem djLenara, Kinokawiarnia Stacja Falenica (ul. Patriotów 44B). Wstęp wolny.

Tematem wieczoru będą SNY i MARZENIA. Pojawią się kołysanki, wyliczanki, pieśni o pragnieniach dążeniach, tęsknocie oraz nawiązujące do filmu Aleksandra Forda Mir kumen on o miedzeszyńskim sanatorium, te o równości, wolności, lepszym świecie. Będzie to kolaż jazzowych improwizacji i ginących pieśni z terenów mazowieckich i poleskich. Muzycy wspólnie będą snuć opowieści przekraczające granice gatunków muzycznych i czasu. Zaczerpną brzmienia z wieloletnich podróży Maniuchy Bikont do śpiewaczek z ukraińskich wsi, z tradycji i kultury żydowskiej.

Na podstawie materiałów prasowych organizatorów.


Organizatorzy:

  • Społeczny Komitet Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich
  • Towarzystwo Przyjaciół Otwocka
  • Komitet Upamiętnienia Zagłady Gett w Falenicy i Rembertowie
  • Europejski Instytut Kultury Fundacja

Partnerzy:

  • Urząd Dzielnicy Wawer m. st. Warszawy
  • Kinokawiarnia „Stacja Falenica”
  • Świdermajer.info
  • „Więź”
  • Polska Rada Chrześcijan i Żydów

Patronat honorowy:

  • Prezydent Otwocka Zbigniew Szczepaniak

 

Drukuj