Istniejący w XVIII w. dom modlitwy w Opatowie, zwany „klojzem”, powstał z inicjatywy Izaaka Landaua. Fundator, który nie uznawał rabina opatowskiego, swojego brata Jehudy, wręczył „prezent” właścicielowi dóbr opatowskich, dzięki czemu zorganizował w jednym z pokojów swojego domu w Opatowie dom modlitwy i studiów. Stało się to ok. 1719 r., gdyż odtąd, aż do 1728 r., Izaak tytułowany był rabinem opatowskim, urzędującym właśnie w tym „klojzie”.

Fundator był najbogatszym mieszkańcem Opatowa. Na swój dom modlitwy łożył znaczne sumy, umożliwiające finansowanie nie tylko nabożeństw i ceremonii, ale także prowadzenie studiów. W 1728 r. ówczesny właściciel dóbr opatowskich książę Paweł Karol Sanguszko wydał edykt ograniczający liczbę Żydów mogących uczęszczać do „klojzu”, co świadczy o jego popularności wśród opatowskich Żydów.

Dom modlitwy istniał do drugiej połowy XVIII w., kiedy to Lubomirscy wielokrotnie powtórzyli dyspozycję, że bez zgody starszych kahału opatowskiego nikomu nie wolno odprawiać nabożeństw w domach. Pomimo to rabinem „klojzu” został najmłodszy brat fundatora Ezechiel Landau (zm. 1747), a następnie syn Ezechiela – Józef Landau (zm. 1788), od ok. 1766 r. rabin w Międzyrzecu Podlaskim.

Bibliografia

  • Horowitz H., Die jüdische Gemeinde Opatow und ihre Rabbiner, „Monatschrift für Geschichte und Wissenschlieft des Judentunns“ 1930, r. 74.
  • Hundert G. D., The Jews in a Polish Private Town. The Case of Opatów in the Eighteenth Century, Baltimore – London 1992.
  • Węgrzynek H., Landau Izaak ben Cwi Hirsz, [w:] Żydzi w Polsce. Dzieje i kultura. Leksykon, Warszawa 2001, s. 251.
Drukuj