Z gminą związane były: Stowarzyszenie Niesienia Pomocy Biednym Chorym Izraelitom Bikur Cholim oraz Stowarzyszenie Dobroczynności Gemiłus Chesed[1.1].

W Pińczowie w okresie międzywojennym istniały następujące żydowskie stowarzyszenia:

Ortodoksyjna Aguda z siedzibą w Pińczowie. W 1929 r. liczyła ona 150 członków. W skład jej zarządu wchodzili: prezes Izaak Rapoport, właściciel drukarni, wiceprezes Henoch Erenreich średni kupiec, sekretarz Abram Wosławski również średni kupiec. Głównym działaczem organizacji był prezes jednak podobno na każdym kroku wysuwał interesy własne i nie cieszył się pełnym zaufaniem wśród członków organizacji. Powierzono mu kierownictwo tej organizacji z tego powodu, iż nie było w Pińczowie stałego rabina.

Syjoniści. Było to stowarzyszenie posiadające 170 członków. W skład zarządu weszli: prezes Feliks Saul, przemysłowiec i współwłaściciel ziemski, wiceprezes Izrael Buchbinder średni kupiec, sekretarz jest Alter Solewicz właściciel pokoi gościnnych. Prezes cieszył się dużym autorytetem wśród współwyznawców jednak nie był aktywnym członkiem. Wśród syjonistów był również Witold Engel, współwłaściciel fabryki cykorii w Pińczowie oraz współwłaściciel ziemski. On jednak nie odgrywał zbyt dużej roli w rządach w organizacji, gdyż mieszkał częściej na wsi.

Kolejnym stowarzyszeniem społeczności żydowskiej w Pińczowie była Hitachduth. Zrzeszało ono 40 członków, na czele których stał krawiec Mendel Basista. Do zarządu należał Izaak Górski – prywatny urzędnik bankowy oraz Bronia Edelistówna.

Poalej Syjon lewica to również organizacja zrzeszająca pińczowskich Żydów, liczyła 20 członków. Zarząd stanowili: robotnik Chaim Wajnberg, piekarz Wajc Alter i sklepowy Radzyński Szyja.

Na terenie miasta Pińczowa działały także żydowskie związki zawodowe:

Związek Rzemieślników Żydowskich. Zrzeszał on 270 pracujących Żydów. Zarząd związku stanowili Mendel Basista (krawiec, syjonista), Gutman Icek (czapnik, syjonista), Pasternak Lejbus (krawiec, syjonista). Związek ten pozostawał pod wpływem syjonistów.

Związek Kupców Żydowskich to organizacja zrzeszająca 120 członków. Do zarządu należeli Kinrus Abela, (piekarz, syjonista), Lejbuś Gold (kupiec, syjonista), Lejbuś Wajnberg (drobny kupiec, mizrachista), Judka Fiszliński (drobny kupiec, mizrachista). Związek ten związany był z Bankiem Spółdzielczym Żydowskim w Pińczowie. Pod koniec lat 20-tych XX w. ta syjonistyczna organizacja nie przejawiała aktywności. Ponadto członkowie niechętnie płacili składki.

W Pińczowie działał Haszomer Hacair liczący około 100 członków. Do jego przedstawicieli należał m.in. Kiwkowicz Moszek.

Dodatkowo w mieście zostało utworzone towarzystwo udzielania pożyczek bezprocentowych Gemius Hesed. Liczyło ono 150 członków, było popularne wśród rzemieślników żydowskich.

Bank Spółdzielczy Żydowski w Pińczowie zrzeszał 379 członków. W skład zarządu wchodzili członkowie Związku Kupców Żydowskich, m.in. Kinrus Abela oraz Lejbuś Gold, a także Kaczka Moszek, drobny kupiec. Organizacja ma zabarwienie syjonistyczne. Przewodniczącym Rady Nadzorczej był Josek Fajnsztat kupiec średni, mizrachista.

Innymi bankiem był Bank Kupiecki Żydowski, liczący 58 członków. Jego zarząd tworzyli Icek Rapoport, właściciel drukarni, ortodoks, Kaufman Henoch mizrachista i drobny kupiec, Karmacz Cacel również drobny kupiec, ortodoks. Bank ten mniej sprawnie działał niż Bank Spółdzielczy. Spowodowane to było mniejszą ilością gotówki obrotowej. Podlegał on wpływom ortodoksów [1.2].

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] M. Kaczmarkiewicz, Stowarzyszenia żydowskie w województwie kieleckim (1918-1939), „BŻIH” 1994, nr 1-3, s. 60, 70
  • [1.2] Archiwum Państwowe w Kielcach, Urząd Wojewódzki Kieleckie I (1918-1939), Nadzór nad polityczną działalnością Organizacji żydowskich, 1926-1934, sygn. 2602, k. 264.