Dokładna data lokacji Przecławia – jednej z najstarszych osad w dolnym biegu Wisłoki, położonej na szlaku handlowym z Krakowa do Sandomierza, a także na Węgry – nie jest znana, podobnie jak nazwisko zasadźcy, gdyż nie zachował się żaden związany w tym wydarzeniem dokument. Wiadomo jedynie, że miało to miejsce w XIV w., a pierwszy znany z nazwiska właściciel – Klemens – pojawia się w źródłach w 1374 roku. Wcześniej Przecław pełnił funkcje administracyjne właścicieli dóbr z rodu Ligęzów, a także sporego ośrodka handlowego. Od XII w. istniała tu duża parafia z dwoma proboszczami, a w latach 1218–1229 zbudowano kościół ufundowany przez biskupa Odrowąża.

Pierwszy zapis potwierdzający status miejski pochodzi z 1419 roku. W 1548 r. miasto spłonęło w wielkim pożarze. Rozwój Przecławia przerwała tragiczna połowa XVII w., a także późniejsze dekady, i związane z nimi zniszczenia wojenne oraz epidemie.

W drugiej połowie XIX w. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich opisywał Przecław następująco: „Miasteczko drewniane, źle zabudowane, ma murowany kościół parafialny, szkołę ludową 2-klasową, urząd pocztowy, kasę pożyczkową gminną z kapitałem 963 zł. Na obszarze większej posiadłości stoi dwór, przerobiony z obronnego zamku, na urwisku oblanym wodą, gorzelnia i dwa wiatraki”.

W 1896 r. Przecław stracił prawa miejskie. Do 1933 r. miał status miasteczka, a następnie wsi. W czasie II wojny światowej miasto poniósł dotkliwe straty w zabudowie. Prawa miejskie odzyskał w 2010 roku. 

Bibliografia

  • Kiryk F., Miasta regionu mieleckiego do połowy XVII wieku. Mielec, Przecław, Radomyśl Wielki, Rzochów, [w:] Dzieje miasta i regionu, t. 1. Rzeszów 1984.
  • Malczewska J., Miasta w dolnym biegu Wisłoki w województwie sandomierskim o średniowiecznym pochodzeniu do połowy XVII wieku, Rzeszów 2017.
  • Miasto i Gmina Przecław, Krosno 2010.
  • Przecław, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IX, red. B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1888, s. 129.
  • Skowrońska-Ziomek M., Gmina Przecław. Przyroda, historia, tradycja, Mielec 2013.
  • Zugaj L., Historia gminy Przecław. Akty prawne, mapy, dane, Lublin 2017.

 

Drukuj