Pierwsze informacje dotyczące nauki żydowskich dzieci pochodzą z początku XIX w., kiedy to na zakupionym kawałku gruntu postawiono mały domek, w którym mieściła się szkoła dla chłopców rabina Elijahu Guttmachera[1.1]. Był on rabinem w Pleszewie w latach 1822–1839, słynnym kaznodzieją i nauczycielem o olbrzymim autorytecie. Znawca Kabały, uważany przez współczesnych za cadyka, zwolennik syjonizmu i osadnictwa w Palestynie. Zmarł w Grodzisku Wielkopolskim w 1874 roku[1.2].

Jego dzieło, w kolejnych latach, kontynuowali, przekazując wiedzę religijną, rabini:

  • Moses Bach;
  • Icchak Josef ben Jehuda Ettinger;
  • dr David Klein;
  • Jochanan Mannes Feige;
  • dr B. Bär;
  • dr Elias Siberberg;
  • Moses Gellert;
  • dr Moses Zuckermandl;
  • dr Bernhard Koenigsberger.

W 1901 r., kiedy to dyrektorem szkoły religijnej był Koenigsberger, uczęszczało do niej 79 chłopców. W sposób sformalizowany szkoła działała od 1856 roku. Jej pierwszym kierownikiem był dr Michael Silberstein (w latach 1858–1860), który zmarł jako rabin w Wiesbaden[1.3].

Dzieci pobierały też naukę w szkole elementarnej wielowyznaniowej. W 1838 r. uczęszczało do niej 138 żydowskich dzieci, a w 1850 r. – 183 dzieci. 1 maja 1852 r. otwarto nową ewangelicko-żydowską szkołę przy ulicy Wrocławskiej. Od 1857 r. nosiła ona nazwę Ewangelicka Szkoła Miejska, a od 1870 r. Niemiecka Szkoła Miejska (niem. Deustche Bürgerschule). W szkołach tych uczyli żydowscy nauczyciele. Na otwarciu Niemieckiej Szkoły Miejskiej przemówienie wygłosił rabin dr Michael Silberberg. Od 1 września 1893 r. w szkole został zatrudniony kantor pleszewskiej Gminy Wyznaniowej. W 1912 r. jako przełożeni szkoły zostali wybrani Isidor Brandt i J. Strelitz[1.4].

Bibliografia:

  • Heppner A., Herzberg I., Aus Vergangenheit und Gegenwart der Juden und der jüdischen Gemeinden in den Posener Landen, Koshmin – Bromberg 1904–1929.
  • Rosenwaser E., Ein Posener Kabbalist: Eliahu Grätzer (Gutmacher), „Blätter des Verbandes jüdischer Heimatvereine” 1938, nr 10.
Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Heppner A., Herzberg I., Aus Vergangenheit und Gegenwart der Juden und der jüdischen Gemeinden in den Posener Landen, „Miasteczko Poznań” 2009, nr 1, s. 105.
  • [1.2] Rosenwaser E., Ein Posener Kabbalist: Eliahu Grätzer (Gutmacher), „Blätter des Verbandes jüdischer Heimatvereine” 1938, nr 10.
  • [1.3] Heppner A., Herzberg I., Aus Vergangenheit und Gegenwart der Juden und der jüdischen Gemeinden in den Posener Landen, „Miasteczko Poznań” 2009, nr 1, s. 107.
  • [1.4] Heppner A., Herzberg I., Aus Vergangenheit und Gegenwart der Juden und der jüdischen Gemeinden in den Posener Landen, „Miasteczko Poznań” 2009, nr 1, s. 109–110.