Początkowo dzieci pochodzenia żydowskiego nie uczęszczały do typowej elementarnej szkoły religijnej. W 1864 r. otworzono szkołę dwuklasową, która miała służyć katolikom i Żydom. Każde z wyznań miało swojego nauczyciela. Jednak odsetek dzieci pochodzenia żydowskiego był znacznie niższy niż katolików. Na 190 uczniów szkoły tylko 19 było wyznania mojżeszowego. Cały czas trwały zabiegi gminy o powstanie typowego chederu, czyli szkoły religijnej dla chłopców. Otwarcie chederu odbyło się jednak dopiero pod koniec XIX wieku. Mieścił się on przy ul. Kaplicznej, a służył dzieciom żydowskim aż do okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej. Niemcy zabronili nauki szkolnej dzieci wyznania mojżeszowego. Szkoła została zamknięta, a sam budynek zdewastowany. Gdy po powstaniu pabianickiego getta obiekt znalazł się wewnątrz dzielnicy zamkniętej, w jego pomieszczeniach zorganizowano szpital. W czasie likwidacji getta część pacjentów placówki została zastrzelona[1.1].

Po I wojnie światowej uruchomiono szkołę polsko-hebrajską na 150 dzieci. Została ona zlikwidowana jednak już w 1925 roku[1.2].

W okresie międzywojennym działała też Talmud-Tora, zorganizowana przez partię Aguda. Uczęszczało do niej 500 uczniów[1.1.2].

W latach 30. XX w. w Pabianicach jesziwę zorganizował Dawid Bornstein[1.3].

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Dzieje Pabianic, red. G. Missalowa, Łódź 1968.
  • [1.2] Pabianice, [w:] Encyclopedia of Jewish Life before and during the Holocaust, t. II, red. Sh. Spector, G. Wigoder, New York 2001, s. 960.
  • [1.1.2] Pabianice, [w:] Encyclopedia of Jewish Life before and during the Holocaust, t. II, red. Sh. Spector, G. Wigoder, New York 2001, s. 960.
  • [1.3] Galas M., Bornstein Dawid z Sochaczewa, [w:] Polski słownik judaistyczny. Dzieje – kultura – religia – ludzie, red. Z. Borzymowska, R. Żebrowski, t. 1, Warszawa 2003, s. 220.