Cmentarz żydowski w Radoszycach położony jest w lesie po lewej stronie drogi do Grodziska. Na jego miejsce wybrano działkę położoną około 1,5–2 km od miasta, na tzw. Królowej Górze, na terenie należącym administracyjnie do wsi Wisy.

Nieznana jest data założenia. Wiadomo, że istniał przed 1789 rokiem. W związku z rozrostem społeczności żydowskiej w drugiej połowie XIX wieku władze gminy stanęły przed koniecznością powiększenia cmentarza. W latach 1886–1905 radoszycka gmina żydowska wyremontowała nekropolię i powiększyła jej obszar. Obecnie powierzchnia wynosi ok. 1,5 hektara.

Już w okresie międzywojnia cmentarz stanowił ośrodek pielgrzymkowy. Od 1843 r. spoczywał tu bowiem charyzmatyczny cadyk Issachar Dow Ber, zwany Świętym Starcem, uczeń Jaakowa Icchaka Horowica z Lublina i Jakuba Icchaka ben Aszera z Przysuchy.

W okresie okupacji podczas drugiej wojny światowej Niemcy zakazali pochówków religijnych. W pogrzebie brał udział policjant żydowski, a później dwóch Żydów-grabarzy i woźnica Polak. Niemcy wykorzystywali teren nekropolii jako miejsce egzekucji ludności żydowskiej. Ofiary chowano po prawej stronie od wejścia. Po 1943 r. cmentarz został zniszczony. Macewy potłuczono i wykorzystano do utwardzenia drogi oraz jako schody.

Po wojnie proces niszczenia postępował, dodatkowo powierzchnię nekropolii porosła gęsta roślinność. W 1964 r. cmentarz został oficjalnie zamknięty.

W 1983 r. z inicjatywy potomka cadyków radoszyckich Arnolda Abrahama Finklera i ze wsparciem Światowego Kongresu Żydów-Ortodoksów przeprowadzono remont cmentarza. Odbudowano wówczas ohel cadyka Issachara Dowa Bera.

W 2011 r. teren został wykupiony przez Fundację Nachlas Kedimim-Radoszyce, która przeprowadziła prace porządkowe i ogrodziła teren (ogrodzenie odbudowane na fundamentach starego muru kamiennego). We współpracy z Nadleśnictwem Ruda Maleniecka wybudowano drogę dojazdową.

W 2016 r. zrekonstruowano formę architektoniczną znajdującego się w centrum cmentarza ohelu, w którym spoczywają cadyk Issachar Dow Ber, zwany Świętym Starcem (zm. 1843) oraz jeden z rabinów radoszyckich Izrael Finkler (zm. 1937). Do ohelu ponownie co roku pielgrzymują chasydzi z całego świata. Na całym terenie znajdują się relikty kilkudziesięciu płyt nagrobnych, niekiedy bardzo dekoracyjnie opracowanych. Pierwotny charakter rozplanowania cmentarza jest nieczytelny, choć stwierdzono rzędowy układ mogił i nagrobków (orientowanych).

W 2018 r. cmentarz został wpisany do rejestru zabytków pod nr. A-938, na mocy decyzji z dn. 16.08.2018 (i z 15.10.2019).

Drukuj