Na placu w pobliżu ul. Sowieckiej i Komsomolskiej zachował się budynek synagogi. W przebudowanym wnętrzu mieści się kinoteatr "Zwiezda".

Pierwsze synagogi świsłockie zbudowano już na przełomie wieków XVIII i XIX, w stylu miejscowego drewnianego browaru. Świątynie wzniesiono na miejscu tzw. „placu szkolnego”. W drugiej połowie XIX w., po przetrwaniu licznych pożarów, ale także wraz z poprawą sytuacji gospodarczej, miejscowe synagogi buduje się już murowane.

Świsłocką synagogę planowano już od 1888 r. 20 lipca tego roku (wg starego stylu), upoważnieni przez gminę reprezentanci: Dawid Szczupak, Jankiel i Josiel Szwifowie, złożyli prośbę o pozwolenie na budowę nowej kamiennej synagogi. Poprzednia, drewniana, spłonęła w 1886 r. Początkowo ustaleniem kosztów i organizacją planu budowy kierował młodszy inżynier Romanow. Składka na budowę świątyni wyniosła 9681 rubli i 4 kopiejki. Po wielu korektach i uzupełnieniach, po wyrażeniu wstępnej zgody przez władze gubernialne 24 kwietnia 1899 r., 9 października 1889 r. złożono po raz drugi plan synagogi. W zamierzeniu miała powstać na „placu szkolnym”. Ten plan zatwierdzono do realizacji.

Jednak wołkowyski urzędnik objazdowy, w czerwcu 1892 r. donosił, że budowa synagogi w Świsłoczy jeszcze się nie rozpoczęła. Widocznie projekt zrealizowano później (przypuszczalny termin to druga połowa lat 90.-tych XIX w.). Synagogę zbudowano według przedstawionego władzom planu na „szkolnym placu”, a w dodatku uwzględniono osobliwości architektoniczne zapisane w poprzednim planie. Według periodyzacji A. Trusowa, budownictwo omawianego budynku odnosi się do końca XIX i początku XX wieków – „ostatniego odblasku murowanego budownictwa synagog białoruskich” .

Mimo tego, że świsłocka synagoga powstała stosunkowo niedawno, nazywano ją w miasteczku „starą synagogą”. Nazwę swą zawdzięczała lokalizacji – wcześniej w tym samym miejscu znajdowały się jej starsze drewniane poprzedniczki. Od końca XIX wieku do 1920 r., pełniła funkcję najważniejszej synagogi w Świsłoczy aż do czasu zbudowania w okresie międzywojnia ceglanej synagogi chóralnej. Ta jednak nie zachowała się do naszych czasów.

Obecnie budynek zlokalizowany jest przy ulicy Miałnowa 7. Budowla zachowała oryginalny front, a także ogólne cechy architektoniczne synagogi. Obecność strzelistych okien i oryginalnej struktury kompozycyjnej zbliżają budynek pod względem architektonicznym do synagog europejskich. Obecnie budowla jest jedynym śladem pozostałym po unikalnym zespole bóżnic żydowskich, liczącym 5 synagog.

Drukuj