Poniedziałek 17 września 2018 r. wpisał się w historię Skoków doniosłym wydarzeniem, jakim było odsłonięcie pomnika upamiętniającego miejscowy cmentarz żydowski. O godzinie 13.00 w sali Urzędu Miasta i Gminy Skoki gości powitał prowadzący uroczystość Artur Pokorzyński. Burmistrz Tadeusz Kłos, inicjator upamiętnienia cmentarza, podziękował osobom zaangażowanych w realizację budowy pomnika oraz skierował słowa wdzięczności do wszystkich uczestników tego ważnego spotkania.

Obecny na uroczystości Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich zwrócił uwagę, że uroczystość w Skokach przypadła na czas pomiędzy bardzo ważnymi dla judaizmu świętami – świętem Rosz ha-Szana rozpoczynającym nowy rok żydowski 5779, a dniem pojednania i pokuty – Jom Kipur. Schudrich zaznaczył, że upamiętnienie cmentarza żydowskiego w Skokach to dowód na to, że niekiedy daje się zrealizować przedsięwzięcia nieosiągalne. Ksiądz senior abp Henryk Muszyński odczytał list od Prymasa Polski ks. abpa Wojciecha Polaka. Słowa wdzięczności skierowała do burmistrza i radnych miejskich również wiceprzewodnicząca Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP Alicja Kobus, która podkreśliła serdeczną i owocną współpracę przy realizacji tego przedsięwzięcia. Głos zabrali również: Michał Dembiński, Wojciech Jankowiak, Ivan Kosonogov, Wojciech Hora i ks. Karol Kaczor.

W kolejnej części spotkania Iwona Migasiewicz, prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Skoki i Ziemi Skockiej (TMMSiZS) wygłosiła odczyt pt. „Ślady historii Żydów w Skokach”.

Symbolikę pomnika jego twórca prof. Janusz Marciniak objaśnił zaś następująco:

„Betonowa gwiazda Dawida wypełniona kamieniami to symbol pamięci o ludziach  pochowanych na tym cmentarzu. Pomnik ma prostą formę. Chciałabym, aby miał dobry wpływ na myśli ludzi odwiedzających cmentarz oraz uzmysławiał im, że dla wyznawców judaizmu cmentarz jest miejscem świętym. Pomnik podkreśla memoratywny charakter tego miejsca i znaczenie pamięci dla zachowania pamięci między żywymi i zmarłymi”.

Uczestnicy uroczystości mogli również obejrzeć przygotowaną przez Małgorzatę Zaganiaczyk wystawę prezentującą zbiory TMMSiZS.

Drugą część uroczystości zorganizowano na cmentarzu, dokąd uczestnicy uroczystości oraz mieszkańcy miasta udali się w asyście pocztów sztandarowych miejscowych szkół, organizacji i stowarzyszeń. Na początku rabini odmówili kadisz, a dziekan odczytał Psalm 130. Następnie uczniowie Szkoły Podstawowej w Skokach przygotowani przez Dorotę Mrozińską odczytali 138 znanych nazwisk osób pochowanych na skockim cmentarzu. Po apelu pamięci uczestnicy uroczystości położyli na pomniku kamyki, ustawili znicze oraz kwiaty.

W pamięci uczestników spotkania zostanie z pewnością wiele obrazów, myśli, wrażeń i słów, które wywołała ta niecodzienna uroczystość. Pamiątką tego wydarzenia jest również okolicznościowa publikacja, w której zamieszczono między innymi wypowiedź Krzysztofa Wodiczki, profesora Harvard Graduate School of Design:

„Jestem głęboko wzruszony, moralnie wzmocniony i jednocześnie pełen uznania dla mieszkańców Skoków, władz miasta, artysty i wszystkich twórców pomnika – za tak symbolicznie wymowny i piękny w swojej etycznej świadomości i przesłaniu akt i czyn pamięci (…)”.

Trwają prace nad filmem o historii Żydów skockich.

Iwona Migasiewicz

 

Więcej zdjęć z uroczystości znajdziecie na stronie Urzędu Miasta i Gminy Skoki >>

Drukuj