Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Narodowy Instytut Dziedzictwa oraz Nadleśnictwo Goleniów zorganizowały kolejną ceremonię uroczystej prezentacji oznakowania cmentarza żydowskiego, tym razem w Stepnicy w województwie zachodniopomorskim. Wydarzenie odbyło się w środę, 9 listopada 2022 r. o godz. 11.00.

Podczas uroczystości po raz pierwszy została zaprezentowana oficjalnie tablica informacyjna umieszczona na terenie cmentarza, znajdującego się na działce należącej do Skarbu Państwa, a zarządzanej przez Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Goleniów. Oznaczenie – kształtem nawiązujące do macewy łączy tradycję z nowoczesną formą upamiętnienia. Zamieszczony na symbolicznej tablicy znak QR odsyła do szerszej charakterystyki nekropolii w Stepnicy, udostępnionej na portalu zabytek.pl.

Kadisz za pochowanych na stepnickim cmentarzu żydowskim zmówił Maciej Narkiewicz-Jodko – przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Szczecinie. List Jarosława Sellina, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Generalnego Konserwatora Zabytków skierowany do uczestników ceremonii, odczytał Waldemar Witek, kierownik Pracowni Terenowej Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Szczecinie. Historię Żydów ze Stepnicy przypomniał w swoim liście Zygmunt Stępiński, dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN:

Stepnica najprawdopodobniej nie miała swojej gminy żydowskiej, a miejscowi Żydzi podlegali gminom w Kamieniu Pomorskim i Wolinie. Było to w XIX w. kilka rozproszonych rodzin: Cohnreichowie ze Stepnicy, Cohnowie i Levy z Żarnowa oraz Hirschbaumowie z Rzystnowa. Zapewne z powodu znacznej odległości od ośrodków gminnych powstał tu jednak cmentarz żydowski. Był to cmentarz prywatny, zatem o wyjątkowym statusie. Na terenach współczesnej Polski znamy tylko kilka takich przypadków.

Ponadto w ceremonii udział wzięli Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków Tomasz Wolender, Wiceburmistrz Miasta i Gminy Stepnica Ryszard Ławicki, Nadleśniczy Nadleśnictwa Goleniów Piotr Kmet.

Ceremonia nie była jedynym elementem upamiętnienia. Wydarzeniu towarzyszył program edukacyjny – zajęcia skierowane do społeczności lokalnej, przygotowane i przeprowadzone przez edukatorkę Muzeum POLIN Ewę Borowską w dniach 20–21 października. Wzięli w nich udział uczennice i uczniowie Szkoły Podstawowej nr 5 w Goleniowie oraz Szkoły Podstawowej w Krępsku. Uczestniczki i uczestnicy zajęć „Pamięć w kamieniu” poszerzyli swoją wiedzę na temat tradycji związanych z cmentarzami żydowskimi oraz kulturą żydowską. Poznali w ten sposób inny wymiar historii swojego regionu i jego przedwojennych mieszkańców. Kolejną propozycją warsztatów była praca z zestawem edukacyjnym „Muzeum w pudełku. Miasteczko Malki” –grą planszową dla klas IV–VI, zawierającą repliki obiektów i archiwalne zdjęcia pochodzące ze zbiorów Muzeum POLIN. Ponadto 20 października w Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury w Stepnicy odbyło się spotkanie dla wszystkich chętnych zainteresowanych historią i kulturą polskich Żydów – ze szczególnym uwzględnieniem wiedzy o cmentarzach żydowskich oraz związanych z nimi tradycjami.

Do 2024 roku – przez cały okres realizacji grantu ŻDK – nowe oznakowania cmentarzy żydowskich pojawią się w każdym z 16 województw. Ceremonie upamiętnienia każdorazowo uzupełnia program edukacyjny skierowany do dzieci i młodzieży.

Upamiętnienie cmentarzy odbywa się w ramach programu „Oznakowanie cmentarzy żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej” realizowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Prezentacja tablicy oraz program towarzyszący ceremonii realizowane są w ramach projektu „Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe” (Komponent IV: „Sąsiedzi: przedmioty, ludzie, opowieści”, Priorytet 2: „Program opisu i oznakowania wybranych cmentarzy żydowskich”), finansowego z grantu udzielonego Muzeum POLIN przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszu EOG oraz przez budżet krajowy. Celem projektu jest ochrona i popularyzacja dziedzictwa polskich Żydów poprzez programy edukacyjne i kulturalne.

 

 

 

Drukuj