Cmentarz żydowski w Strzelcach Opolskich (ul. Gogolińska) został założony ok. 1830–1840 r. poza ówczesnymi granicami miasta, w pobliżu rozwidlenia dróg ze Strzelec do Gogolina i Opola. W jego bezpośrednim sąsiedztwie znajdował się cmentarz chrześcijański[[refr:"nazwa"|H. i Z. Łabęccy, Cmentarz Żydowski w Strzelcach Opolskich, Bytom 1990.]].

Na cmentarzu znajdował się dom przedpogrzebowy, który pełnił funkcję siedziby bractwa pogrzebowego Chewra Kadisza. W latach 1831 i 1837 na cmentarzu pochowano Żydów z Leśnicy, którzy zmarli podczas epidemii cholery. W 1837 r. pochowano tutaj: Isai Feldmanna (zm. 2 VII w wieku 5,5 lat), Simona Glücksmanna (zm. 12 IX w wieku 53 lat) i Markusa Feldmanna (zm. 13 IX w wieku 6 lat)[[refr:"nazwa"|P. Smykała, Żydzi strzeleccy.]].

W 1939 r. cmentarz przeszedł na własność Zrzeszenia Żydów w Niemczech (Reichsvereinigung der Juden in Deutschland). Podczas II wojny światowej, w czerwcu 1943 r. cmentarz został przejęty przez Gestapo (Geheime Staatspolizei, Tajna Policja Państwowa)[[refr:"nazwa"|M. Borkowski, A. Kirmiel, T. Włodarczyk, Śladami Żydów: Dolny Śląsk, Opolszczyzna, Ziemia Lubuska, Warszawa 2008, s. 143.]] i zdewastowany przez hitlerowców.

Po wojnie, w latach sześćdziesiątych ówczesne władze miasta wyraziły zgodę na oficjalne zamknięcie nekropolii. Pozostałości rozplantowano i zagospodarowano na plac przed FMR Agromet-Pionier"[[refr:"nazwa"|S. Smoleń, Strzelce Opolskie. Znane i nieznane, Strzelce Opolskie 1998, s. 78 [w:] B. Olejnik, Monografia Gminy Żydowskiej w Strzelcach Opolskich (1750–1945), praca magisterska na Uniwersytecie Opolskim, Wydział Historyczno-Pedagogiczny, Opole 2005, s. 60.]].

Na cmentarzu nie zachował się żaden nagrobek. Brak również informacji o jakichkolwiek masowych grobach w tym miejscu. Teren jest nieogrodzony, a granice – niedokładne. Wejście jest otwarte od strony drogi publicznej. Bezpośrednie sąsiedztwo stanowią domy mieszkalne oraz budynki handlowo-przemysłowe. Obecnie znajduje się w tym miejscu skwer i parking przed Bankiem Spółdzielczym[[refr:"nazwa"|S. Smoleń, Strzelce Opolskie znane i nieznane, Strzelce Opolskie 1998, s. 78.]]. Brak jakiejkolwiek tablicy informującej, że w miejscu tym znajduje się cmentarz żydowski.

Według informacji zebranych przez lokalnego historyka, p. Piotra Smykałę, prawdopodobnie część macew została wykorzystana przez okolicznych mieszkańców do utwardzenia podwórek albo wyłożenia podłóg w piwnicach. Brak jednak szczegółów tej sprawy.

W kwietniu 2009 r. p. Józef Dworaczek – podczas prowadzonych prac ziemnych (Zakład Zieleni Miejskiej) – odkrył pozostałości płyt nagrobnych oraz fragmenty starych kolumn. 4 października 2009 r. znalezisko zidentyfikował p. Romuald Kubik, redaktor lokalnego dziennika "Strzelec Opolski". Znaleziskiem okazały się dwie macewy, w tym jedna uszkodzona.

Bibliografia związana z cmentarzem:

  • Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Opolu, H. Łabęcka, Z. Łabęcki, Cmentarz żydowski w Strzelcach Opolskich. Studium konserwatorskie, mps.

Zobacz także:

 

Drukuj