Gmina wyznaniowa powstała w Szczecinie w 1816 roku. Pierwszym zatrudnionym przez nią rabinem był dr Wolf Aloys Meisel (1815, Roth Janowitz – 1867, Budapeszt), który służył w Szczecinie w latach 1843–1859. W 1853 r. założył Izraelicki Dom Sierot, a w późniejszych latach również gminny dom starców. Następnie został przeniesiony do gminy w Budapeszcie, gdzie zmarł nagle w trakcie wygłaszania kazania.

Przed zatrudnieniem Meisela urzędnikiem pełniącym funkcje religijne w gminie szczecińskiej w latach 1833–1847 był kantor Abraham Jacob Lichtenstein (1806–1880). Posiadał niezwykle wyrazisty i silny głos. Śpiewał w oratoriach Carla Löwego, grał również na skrzypcach. To on zwrócił uwagę słynnego kompozytora Maxa Brucha na muzykę żydowską, która stała się inspiracją jego późniejszych dzieł, w tym grywanego do dziś utworu Kol Nidre. Był on prawdopodobnie najsłynniejszym i najbardziej cenionym kantorem, jaki kiedykolwiek służył w tej gminie[1.1].

Jednym z ostatnich rabinów szczecińskich był dr Max Elk. Służył w gminie szczecińskiej w latach 1926–1935, następnie wyemigrował do ówczesnej Palestyny, gdzie z jego inicjatywy powstał w Hajfie Leo Baeck Institute. Był założycielem gminy Beth Israel. Udzielał się także jako pisarz, a o tym, jak ogromnym szacunkiem cieszył się wśród mieszkańców, świadczy przyznany mu tytuł Honorowego Obywatela Hajfy. Zmarł w wieku 85 lat.

Po Elku w gminie służył w latach 1936–1938 Karl Richter. Ze Szczecina został powołany do Mannheim. Zdołał w porę ratować się ucieczką do USA, gdzie aż do przejścia na emeryturę był rabinem gminy w Michigan City w stanie Indiana. W 1998 r. mieszkał na Florydzie.

Od 1938 r. szczecińskiej gminie służył Herbert Finkelscherer. Wcześniej studiował chemię i pracował jako chemik, a w latach 1930–1935 uczył się w Żydowskim Seminarium Teologicznym we Wrocławiu. W lutym 1940 r. wraz z pozostałymi członkami gminy został deportowany w okolice Lublina, gdzie zginął.

Po II wojnie światowej, w 1948 r. szczecińskim rabinem został Lew Rubinsztein. Po nim urząd rabina sprawowali kolejno: Hilel Kustanowicz, Dawid Tszarf i Szmul Weise. Obecnie szczecińska gmina wyznaniowa nie posiada rabina[1.2].

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Szczegółowy życiorys Lichtensteina: Salinger G., Zur Erinnerung und zum Gedenken. Die einstigen jüdischen Gemeinden Pommerns, t. 1, New York 2006, s. 282.
  • [1.2] Kołodziejek H., Gmina Wyznaniowa Żydowska, [w:] Encyklopedia Szczecina, t. 1, red. Białecki T., Szczecin 1999, s. 292.