Od pocz. XX w. do Sopotu napływała ludność żydowska z ziem polskich oraz rosyjskich. Szczególnie wiele przybyło ich po I wojnie światowej. Nowi przybysze odróżniali się od sopockich Żydów, często zgermanizowanych, związanych z reformowanym judaizmem. Nazywano ich Ostjuden (niem. Wschodni Żydzi). Ich duchowym przywódcą był rabin Abraham Chen, spotykali się na modły we własnych domach modlitwy. 

W 1921 r. powstała organizacja syjonistyczna zrzeszająca wschodnich Żydów. W 1923 r. powołano do życia Komitet Pomocy Żydowskim Emigrantom. Nie istniał jednak długo, bo już w tym samym roku na skutek reorganizacji w jego miejsce powstał Ostjüdischer Verein in der Fr. Stadt Danzig, Sitz in Zoppot (niem. Stowarzyszenie Wschodnich Żydów w Wolnym Mieście Gdańsku, z siedzibą w Sopocie). Stowarzyszenie rozwinęło działalność dobroczynną. W jego ramach działała kasa pogrzebowa oraz zapomogowa (Gemilut Chesed). Zorganizowano też kuchnię ludową, przygotowywano paczki z jedzeniem dla biednych na święta, wspierano gimnazjum rosyjskie oraz bibliotekę. 

Stowarzyszeniem kierował zarząd, w skład którego wchodzili bogaci wschodni Żydzi. W latach 1927–1929 byli to m.in.: Samuel Eibeschytz (kupiec), Aleksander Rapaport (właściciel księgarni oraz wypożyczalni książek) oraz Samuel Lewin (właściciel wytwórni bielizny i fartuchów). Siedziba Stowarzyszenia mieściła się przy Pommerschestraße 5 (ob. ul. Niepodległości 809). 

Drukuj