Krótko przed likwidacja getta, we wrześniu 1943 r. przy ul. Subocz 47 powstał obóz pracy dla Żydów. Inicjatorem utworzenia obozu był major Wehrmachtu Karl Plagge, kierownik wojskowego warsztatu samochodowego. Celem majora było ocalenie Żydów przed śmiercią. Z getta na teren obozu zabrano nie tylko wykwalifikowanych robotników, lecz także ich rodziny. Ostatecznie zgromadzono tam 1250 osób. Więźniowie pracowali przy naprawie samochodów wojskowych w zakładach OST/562 Heereskraftfahrpark (HKP).

Kiedy w czerwcu 1944 r. do miasta zbliżała się Armia Czerwona, Niemcy podjęli decyzję o likwidacji obozu. Major Plagge poinformował o tym więźniów i część z nich zdołała zbiec lub ukryć się. 3 lipca 1944 r. funkcjonariusze SS zabrali pozostałych Żydów do Ponar i tam zamordowali. Poza tym część kryjówek została odnaleziona, a ludzie – którzy próbowali się schować – zostali rozstrzelani na terenie obozu. Przyjścia Armii Czerwonej doczekało około 100 Żydów ukrytych w piwnicach.

W 1992 r. tablicę upamiętniającą obóz wmurowano na ścianie bloku, który stoi przy ul. Subocz 47. Rok później odsłonięto monument w kształcie macewy. Ponadto, między blokami nr 47 i 49 ustawiono pomnik ku czci więźniów obozu. Wyryto na nim napis w języku hebrajskim: Z pokolenia na pokolenie przekazywana będzie pamięć o waszym męstwie[1.1].

 

 

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] G. Agranovski, I. Guzenberg, Vilnius: 100 Memorable Sites of Jewish History and Culture, Vilnius 2008, s. 44-45.