Historia społeczności żydowskiej w Wierzbicy jest słabo znana; takiej miejscowości w ogóle nie wymienia The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust. Wnioskując z podanej przez Adama Penkalę daty założenia cmentarza (1831) można przypuszczać, że była to społeczność powstała w XIX w., o charakterze handlowo-rzemieślniczym, obsługująca rolniczą okolicę. Wcześniej osadnictwo żydowskie mogło w ogóle nie być możliwe ze względu na długotrwałą przynależność miasteczka do Kościoła (klasztoru cystersów wąchockich). Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich podaje z kolei w 1893 r. liczbę 371 Żydów w gminie Wierzbica, na ogólną liczbę 1869 mieszkańców.

Miasto straciło na znaczeniu wraz z rozwojem pobliskiego Radomia. W 1870 r., po upadku powstania styczniowego w 1864 r., utraciło prawa miejskie, których już nie odzyskało. W 1873 i 1904 r. miejscowość została zniszczona przez pożary. 

W bazie Yad Vashem znajduje się kilkadziesiąt zapisów o żydowskich mieszkańcach Wierzbicy, zamordowanych przez Niemców w Zagładzie. Najpopularniejsze nazwiska to: Akerman, Birenbaum, Finkelsztajn, Goldwaser, Hakman, Hochman, Jeleń, Katz, Najman, Pelc, Rozenberg, Rozencwajg, Szmukler, Sztajnberg, Tenenbaum, Winter i Żytnik. Wiele z tych osób ma jakieś związki z Radomiem; zapewne przez tamtejsze getto Żydzi z Wierzbicy podzielili los innych ofiar Zagłady.

Bibliografia

  • Wierzbica, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIII, Warszawa 1893, s. 392.
Drukuj