Cmentarz żydowski tzw. stary w Żninie znajduje się przy ul. Mickiewicza 92, w granicach administracyjnych miejscowości Jaroszewo. Jest to teren za stacją paliw, ten sam, na którym znajduje się mogiła zbiorowa zamordowanych Polaków, byłych powstańców wielkopolskich, przywiezionych z obozu w Szubinie.

Cmentarz powstał na przełomie XVIII i XIX w. na terenie tzw. Probostwa. Jego powierzchnia była niewielka – 0,15 ha. Wypełnił się zapewne w drugiej połowie XIX w., wskutek powstał czego tzw. nowy cmentarz. Tym niemniej, istniał aż do okresu okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej. Wiadomo, że w okresie międzywojennym wyludniona wskutek emigracji gmina żydowska przekazała miastu część gruntów w zamian za opiekę nad cmentarzami. Sama została zresztą zlikwidowana w 1932 r. poprzez przyłączenie do gminy w Gnieźnie.

Cmentarz został zniszczony przez Niemców w czasie II wojny światowej. W listopadzie 1939 r. okupanci rozstrzelali na jego terenie ok. 40 osób, Polaków, prawdopodobnie byłych powstańców wielkopolskich, przywiezionych z obozu w Szubinie. Po 1945 r. powstały tam mogiła oraz obelisk upamiętniający rozstrzelanych powstańców; są to dziś jedyne nadziemne obiekty na starym cmentarzu żydowskim.

Drukuj