Tisza be-Aw (hebr. dziewiąty dzień miesiąca aw)

Tego dnia przypada rocznica najtragiczniejszych wydarzeń w historii Żydów. Wedle tradycji nieszczęściem, jakie miało wydarzyć się 9. dnia aw było zburzenie Pierwszej Świątyni przez Babilończyków w 587 r. p.n.e. Dla narodu żydowskiego był to początek niewoli babilońskiej. Także zniszczenie Drugiej Świątyni przez Rzymian przypadło na ten dzień w roku 70 n.e. Zniszczenie Świątyni Jerozolimskiej zakończyło okres istnienia państwa żydowskiego. Wedle traktatu Taanit 4:6 Miszny także 9. dnia aw roku 135 n.e. Rzymianie zdusili powstanie Bar Kochby i zabili ponad 500 tys. Żydów. Zniszczono wówczas także miejsce po świątyni.

 

Święto poprzedza trzytygodniowy okres pokuty. W tym czasie obowiązuje zakaz urządzania zabaw, ślubów, a nawet strzyżenia włosów. Zwój Tory przechowywany w aron ha-kodesz pozbawia się parochetu i innych ozdób. Wieczorem przed rozpoczęciem święta spożywa się kolację – seuda mafseket, której elementem jest jajko na twardo posypane popiołem na znak pokuty. Po kolacji należy zdjąć obuwie i usiąść na podłodze na znak żałoby. 9. dnia miesiąca aw Żydzi powinni przestrzegać rygorystycznych zakazów. Obowiązuje ścisły post. Nie wolno się myć, używać kosmetyków, zakładać nową odzież czy skórzane obuwie. W synagogach odczytuje się wówczas fragmenty z Lamentacji Jeremiasza (zwanych także Trenami Jeremiasza) oraz kinot – lamentacje, wśród których są też teksty z V-VI w. n.e. oraz z czasów pierwszej wyprawy krzyżowej (1096-1099).

W ten dzień wielu Żydów odwiedzało cmentarze. Chodzili tam, aby się wyżalić, wypłakać przy grobach bliskich.

W czasie II wojny światowej do listy tragicznych wydarzeń z dziejów żydowskich dopisana została jeszcze jedna znacząca data. 9 aw 5702 r. według kalendarza żydowskiego, czyli 23 lipca 1942 r. według gregoriańskiej rachuby czasu, wyjechał pierwszy transport z Żydami z warszawskiego getta. Był to początek Wielkiej Akcji wysiedleńczej, w wyniku której Niemcy zamordowali na ulicach getta oraz w komorach gazowych Treblinki II ok. 300 000 tys. Żydów.   

Aleksandra Król

Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.