Grodzieński Władysław – (1895 –1942) – architekt
Absolwent Szkoły Handlowej Zgromadzenia Kupców m.st. Warszawy (1916), Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej (1931, dyplom: „Dom Akademicki”). Członek SAP-u, warszawskiego oddziału SARP-u (do 1939).
W latach 1918–1920 odbył służbę wojskową, początkowo w 1. Lotniczym Batalionie Uzupełnień w Warszawie, a następnie w Szkole Pilotów w Rakowicach pod Krakowem, w 1939 r.
miał stopień plutonowego.
Do 1938 r. pracował w biurach projektowych w Warszawie (m.in. przy budowie biurowca Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential” projektu Marcina Weinfelda), w lutym 1938 r. przeniósł się do Gdyni. Był aktywnym członkiem gdyńskiej Żydowskiej Gminy Wyznaniowej, współtworzył założony pod koniec 1937 r. Obywatelski Komitet Wyborczy, zrzeszający lokalną inteligencję – „najpoważniejszych obywateli tutejszego społeczeństwa żydowskiego, którym przede wszystkim dobro ogółu leży na sercu”[1.1].
Zamordowany wraz z żoną Klarą i dzieckiem w niemieckim nazistowskim obozie zgłady KL Treblinka, dokładna data śmierci nie jest znana.
Wybrane realizacje w Gdyni:
- kamienica Jakuba Abramsohna, ul. gen. J. Bema 4; dom Juliusza Rubla, ul. Nowogrodzka 41 (współpraca: Władysław Zabrocki);
- udział w konkursie Banku Gospodarstwa Krajowego na „Wzorowe typy dla drobnego budownictwa mieszkaniowego” (1933, zakup projektu domu szeregowego, współautor: Jan Turos).
Grodzieński we wspomnieniach kolegów spisanych przez Annę Kubiak:
Marcin Weinfeld: „Nie zdążył się wypowiedzieć. Zapowiadał się na sumiennego”.
Bohdan Lachert: „[…] szeregowy architekt o wysokich kwalifikacjach. Był filarem w wielu pracowniach architektonicznych, gdzie pracował […]”.
Joanna Majczyk, Agnieszka Tomaszewicz
Biogram pochodzi ze Słownika Architektów stanowiącego rozdział w książce „Architekci i paragraf aryjski. Przypadek SARP-u (1934–1939)”, autorstwa Agnieszki Tomaszewicz, Joanny Majczyk, wydanej przez Wydawnictwo EMG w 2025 roku.
- [1.1] Lista kandydatów Obywatelskiego Komitetu Wyborczego w Gdyni, „Przegląd Zachodni” 1937, nr 40 (22 X), s. 5.
