Osadnictwo żydowskie w Wysokiej zaczęło się na początku XIX wieku. W 1816 r. było tu tylko 5 Żydów, ale rozpoczął się stopniowy wzrost. W 1834 r. naturalizowano nauczyciela, rzeźnika, pasamonika i kupca.

W 1843 r. w miasteczku mieszkało już 116 Żydów. Względnemu rozwojowi społeczności nie stanął na przeszkodzie nawet ogromny pożar w dniu 24 czerwca 1846 r., który zniszczył niemal wszystkie domy żydowskie. W 1850 r. do społeczności należało 128 Żydów. Źródłem utrzymania były handel i rzemiosło, a zbyt towarów zapewniały m.in. cztery doroczne jarmarki. W tym okresie powołano szkołę żydowską, a na czele gminy stał zarząd w składzie: M.I. Zülchauer, Lewin Löwenthal i M. Hofstädt. Najbardziej znanym Żydem wywodzącym się z Wysokiej był bankier, tajny radca Louis Aronsohn (1850–1928), znany przede wszystkim jako członek Landtagu pruskiego i prezes gminy żydowskiej w Bydgoszczy.

II połowa XIX w. stanowiła już okres spadku, choć w 1868 r. zaczęto zbierać fundusze na rozbudowę synagogi; nie było tu jednak własnego rabina, a tylko dojeżdżający z Łobżenicy, J. Sutto (zarząd tworzyli wówczas I. Cohn, L. Seelig, N. Friedländer). W 1871 r. w Wysokiej mieszkało 58 Żydów, w 1890 r. – 44, w 1905 r. – 43, a w 1913 r. – 28 Żydów (tylko 6 rodzin). W XX w. w synagodze modlono się tylko w święta, a przewodniczącym gminy był I. Winter.

W 1921 r. w Wysokiej pozostało już tylko 2 Żydów. Gmina zanikła zapewne już na początku lat 20. XX w., ale formalnie zlikwidowano ją dopiero rozporządzeniem z 1932 r., włączając do gminy żydowskiej w Szubinie.

Bibliografia

• Heppner A., Herzberg I., Aus Vergangenheit und Gegenwart der Juden und der jüdischen Gemeinden in den Posener Landen; nach gedruckten und ungedruckten Quellen, Koschmin – Bromberg – Breslau 1904–1929, ss. 996–997.