Apoloniusz Anszperger
Imię rozmówcy:
Apoloniusz
Nazwisko rozmówcy:
Anszperger
Badacz:
Krzysztof Banach
Operator:
Przemysław Jaczewski
Sygnatura:
MPOLIN-HM186
Data nagrania:
21 kwietnia 2015
Miejsce nagrania:
Bełchatów
Czas trwania nagrania:
02:40:45
Format:
Wideo
Język nagrania:
polski
Prawa autorskie do nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Projekt:
Polacy ratujący Żydów podczas Zagłady
Miejsca powiązane
Biogram rozmówcy
Apoloniusz Anszperger urodził się w rodzinie włościańskiej w Bełchatowie w1923. Jego ojciec był wójtem. Uczęszczał do szkoły podstawowej w Bełchatowie, następnie uczył się rzemiosła w warsztacie ślusarskim. Ukończył szkołę szybowcową w Borowej Górze k. Bełchatowa. Zimą 1939/40 rozpoczął przemycanie towarów dla Żydów przebywających w getcie w Bełchatowie. W czasie wojny przebywał w lagrze w Austrii, gdzie pracował jako Facharbeiter; założył tam polską kapelę ludową. Wrócił transportem do Polski przez Węgry, Rumunię i Ukrainę. Po wojnie zajmował się konstrukcją samochodów; przez 6 lat pracował w Łodzi w Gromadzie. W 1999 roku wraz z wnukiem odbył podróż sentymentalną do Wiednia.
Streszczenie
- Informacje o rodzinie rozmówcy; praca rozmówcy; 00:00:21
- Historia rodziny rozmówcy; 00:06:00
- Działalność artystyczna rozmówcy; 00:09:03
- Medycyna niekonwencjonalna; 00:10:53
- Ucieczka z lagru i pobyt w Austrii; 00:15:40
- Wkroczenie wojsk radzieckich do Austrii; ucieczka w góry; 00:18:12
- Warunki życia i praca w lagrze; stworzenie polskiej kapeli ludowej przez rozmówcę; 00:20:00
- Wojska radzieckie na Węgrzech i w Austrii; droga rozmówcy w kierunku Węgier; transport do Polski; choroby w podróży; 00:30:00
- Przyjazd do Polski; rodzina żony rozmówcy; 00:35:47
- Edukacja rozmówcy; 00:37:20
- Nauka w szkole szybowcowej w Borowej Górze; lot z okazji 80. urodzin; 00:38:49
- Nauka w szkole podstawowej; 00:49:44
- Społeczność przedwojennego Bełchatowa; 00:52:00
- Rodzina rozmówcy i jej działalność zawodowa w Bełchatowie; służba ojca rozmówcy w wojsku carskim; 00:55:04
- Bombardowania Wiednia; 01:00:52
- Społeczność niemiecka Bełchatowa; polowania; 01:02:35
- Refleksja na temat religii; 01:06:00
- Wywózki bełchatowskich Żydów; Komitet Żydowski; 01:07:07
- Nauka u ślusarza; 01:12:19
- Egzekucje Żydów w Bełchatowie; 01:13:08
- Pomoc Żydom z getta; 01:14:13
- Plany ucieczki z Polski; 01:19:13
- Getto w Zelowie; próba zwerbowania rozmówcy do fałszywej organizacji patriotycznej; 01:20:09
- Rewizja w lagrze; warunki życia w lagrze; 01:23:37
- Zdjęcia z archiwum rozmówcy; informacje o ojcu rozmówcy; śmierć brata w Oświęcimiu; 01:25:38
- Nauka w szkole podstawowej w Bełchatowie; relacje z rówieśnikami; 01:29:51
- Powojenna praca rozmówcy; 01:32:35
- Relacje polsko-żydowsko-niemieckie przed wojną; 01:34:22
- Rodzina Ruszkiewiczów; 01:39:26
- Wcielenie znajomego Niemca do żandarmerii; donosiciele; działania partyzantów w okolicach Bełchatowa; śmierć Rywina; 01:43:03
- Synagoga w Bełchatowie; relacje polsko-żydowskie; wizyta w synagodze; 01:47:02
- Relacje z żydowskimi sąsiadami; 01:53:03
- Powroty Żydów do Bełchatowa po wojnie; 01:56:31
- Kontakty handlowe z Niemcami; 01:58:14
- Kierownictwo placówki UB w Piotrkowie; pobyt w placówce UB i przyczyny umieszczenia tam rozmówcy; 02:02:05
- Żydzi w UB; 02:13:17
- Kontakty z Żydami po wojnie; 02:15:20
- Skonstruowanie aparatu radiowego przez rozmówcę; 02:25:10
- Kontakt z kulturą żydowską po wojnie; 02:27:22
- Powojenne odzyskiwanie majątków przez Żydów; gospodarstwo rozmówcy; 02:30:07
- Współczesne stosunki polsko-żydowskie; 02:36:59
Projekt dofinansowała Fundacja Konrada Adenauera
