Lena Choynowska
Biogram rozmówcy
Lena Choynowska urodziła się we Lwowie jako Lena Alter. Jej ojciec, Rachmiel, zginął w Bełżcu; matka, Gustawa, oraz starsza siostra przeżyły wojnę. Przed wojną rodzina mieszkała na ul. Łyczakowskiej we Lwowie, od 1941 roku na ul. Słonecznej w getcie. Lena Choynowska razem z matką opuściła getto w czasie jego likwidacji (jej siostra wydostała się wcześniej) i do końca wojny mieszkała i pracowała we wsi Wiśniewo u chłopki Andzi i jej rodziny. Przyjęli ją do siebie ponieważ jej matka zgodziła się pojechać za Andzię na roboty do Niemiec; ze względów zdrowotnych nie została tam jednak wysłana i pracowała jako służąca w Warszawie. Zimą 1945 roku sprowadziła Lenę i jej siostrę do Warszawy, lecz z powodu złej sytuacji ekonomicznej w kwietniu Lena Choynowska trafiła do żydowskiego domu dziecka w Zatrzebiu. Jej siostra dostała pracę w Katowicach i Lena Choynowska tam rozpoczęła naukę w szkole. Studiowała dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim, a po studiach pracowała w radiu w Katowicach; dwukrotnie wyszła za mąż, ma córkę Kasię. Jej siostra wyemigrowała do Australii, i kiedy urodziła dziecko przeniosła się tam także jej matka. Lena Choynowska odwiedziła siostrę w Australii po raz pierwszy w 1964 roku. Na emeryturze była zaangażowana w działalność Stowarzyszenia Dzieci Holokaustu. Zmarła w 2023 roku.
Opis sytuacji rozmowy
Rozmowa została zarejestrowana w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.
Streszczenie
- Początek wojny; nauka czytania i pisania; 00:01:11
- Zdjęcie siostry rozmówczyni; 00:02:21
- Wyjście z getta; 00:04:00
- Pomoc Eugenii Węgrzyn i wyjście siostry rozmówczyni z getta; 00:04:55
- Spotkanie z Gestapowcem na dworcu; powrót do getta; 00:06:18
- Likwidacja getta; wyjście rozmówczyni i jej matki z getta; pomoc stróża; 00:10:26
- Przekazanie rozmówczyni pod opiekę kwiaciarki i wyjazd matki ze Lwowa; 00:13:27
- Wyrzucenie rozmówczyni przez kwiaciarkę; schronienie u rodziny Eugenii; pobyt w Warszawie; 00:15:22
- Pobyt we wsi Wiśniewo; 00:18:30
- Praca matki rozmówczyni w Warszawie; 00:21:38
- Spotkania z matką w Warszawie; 00:22:30
- Przybycie matki do Wiśniewa; odnalezienie siostry rozmówczyni; 00:23:54
- Umieszczenie w domu dziecka w Zatrzebiu; 00:26:31
- Przeprowadzka do Katowic; dokumenty rozmówczyni; 00:28:06
- Przyjaźń z Natą Zygielman; klub i chór żydowski w Katowicach; 00:32:31
- Studia w Warszawie; 00:35:50
- Praca w radiu w Katowicach; wyrzucenie Naty ze Szkoły Filmowej i jej dalsze losy; 00:38:55
- Kontakt z Natą i jej przyjazd do Polski; śmierć Naty; 00:41:16
- Kontakt z siostrą w Australii; rodzina rozmówczyni; 00:42:56
- Emigracja siostry i matki rozmówczyni do Australii; 00:46:30
- Małżeństwo rozmówczyni; wizyta w Australii; 00:48:21
- Decyzja o pozostaniu w Polsce; prostowanie danych osobowych; 00:51:00
- Praca w radiu; marzec 1968 r.; 00:52:34
- Życie na emeryturze; 00:55:54
- Dom rodzinny rozmówczyni; informacje o rodzinie rozmówczyni; 00:57:45
- Losy ojca rozmówczyni; 01:02:17
- Losy dziadków rozmówczyni; 01:07:41
- Wspomnienie matki rozmówczyni z getta; 01:08:25
- Starania o odszkodowanie za mienie pozostawione we Lwowie: imiona członków rodziny rozmówczyni, poszukiwania archiwalne; 01:09:11
- Przeprowadzka do getta; wspomnienia z getta: kryjówka, łapanka; 01:18:23
- Wychodzenie z getta po fałszywe dokumenty; sposoby kamuflażu matki rozmówczyni; 01:24:12
- Warunki życia w getcie; mieszkanie w barakach; kryjówka w wykopanej dziurze; 01:27:04
- Wyjazd siostry rozmówczyni do Niemiec; powojenne losy Eugenii; losy Gestapowca z dworca w Warszawie i jego córki; 01:30:16
- Zerwanie z żydowską tożsamością po wojnie; 01:37:11
- Zaangażowanie rozmówczyni w Stowarzyszenie Dzieci Holokaustu; 01:38:34
- Akcje w getcie lwowskim; 01:45:47
- Kontakty z TSKŻ; Zjazd Dzieci Holokaustu w Jerozolimie; 01:48:25
- Wpływ doświadczeń Holokaustu na życie rozmówczyni; 01:51:22
- Stosunek do religii i tradycji żydowskiej; 01:53:57
- Wizyty we Lwowie po wojnie; 01:58:19
- Refleksja na temat doświadczeń wojennych; 02:01:08
Projekt dofinansowała Fundacja Konrada Adenauera
