Maria Bartoszewicz
Tematy
Miejsca powiązane
Biogram rozmówcy
Maria Bartoszewicz (z d. Zacharewicz) urodziła się 19 marca 1920 r. w Warszawie. Jej rodzicami byli Maria i Ignacy Zacharewiczowie. Rodzina mieszkała w Warszawie przy ul. Tamka 48. Maria Bartoszewicz uczyła się w Gimnazjum Humanistycznym Sabiny Tegazzo-Chmielewskiej, studiowała na wydziale farmacji Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Od 1940 r. pracowała w aptece w warszawskim getcie przy ul. Granicznej, od 1941 r. – w aptece w Ostrowi Mazowieckiej. W 1943 r. na tzw. tajnych kompletach w Warszawie ukończyła kolejny rok studiów. W czasie Powstania Warszawskiego rodzina mieszkała przy ul. Tamka, następnie u wuja przy ul. Wilczej, a w października 1944 r. została zmuszona do opuszczenia Warszawy. Maria Bartoszewicz z siostrą i bratem uciekła z transportu do obozu przejściowego w Pruszkowie. Razem z rodzeństwem mieszkała u krewnych w Pruszkowie, a od listopada 1944 r. wspólnie z ojcem w Milanówku. W tym czasie jej matka zmarła na czerwonkę. W 1945 r. Maria Bartoszewicz podjęła pracę w Siemiatyczach, gdzie poznała przyszłego męża, nauczyciela z Wilna. Po ślubie przeniosła się do Legionowa. Ukończyła studia farmaceutyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Przez 34 lata pracowała w aptece w Legionowie. Maria Bartoszewicz zmarła w 2018 roku.
Opis sytuacji rozmowy
Rozmowa została przeprowadzona w Warszawie.
Streszczenie
- Rok 1940 r., praca w aptece w getcie warszawskim, getto w początkowym okresie jego funkcjonowania, głód, wygląd domów i ulic, pracownicy apteki i jej właściciel Rosenzweig, praca w aptece do końca marca 1941 roku; 00:00:00
- Praca w aptece w Ostrowi Mazowieckiej, powrót do Warszawy w 1943 r., studia farmaceutyczne na tzw. tajnych kompletach; 00:09:00
- Apteka w getcie, okoliczności jej otwarcia, wyposażenie, adres; 00:11:46
- Wspomnienia z getta; 00:17:24
- Mieszkanie przy ul. Tamka 48 w Warszawie; 00:21:32
- Apteka w getcie, personel apteki (fotografia), artykuł Praca w aptece getta warszawskiego w piśmie „Farmacja Polska”; 00:21:51
- Władysław Kapuściński – pracownik apteki, okoliczności poznania, relacje: 00:26:53
- Ulica Królewska w okresie istnienia getta, przestrzeń miejska po obu stronach muru getta; 00:31:26
- Studia farmaceutyczne w Wilnie, opis miasta, ul. Niemiecka zamieszkana przez ludność żydowską. Gimnazjum w Warszawie; 00:33:41
- Różnice dzielnic Wilna zamieszkanych przez Polaków i Żydów, studia w Wilnie, prof. Jan Muszyński, studia farmaceutyczne na tzw. tajnych kompletach w Warszawie; 00:36:55
- Zajścia antyżydowskie na uczelniach warszawskich w okresie przedwojennym, koledzy i koleżanki ze studiów w Wilnie, życie studenckie, Stowarzyszenie Farmaceutów „Lechia”, izolacja studentów żydowskich, antysemickie ekscesy na uczelni; 00:47:11
- Kuzyni Wanda i Wiktor Wasilewscy; 00:52:19
- Rodzice: Maria Zacharewicz z d. Woronowicz, Ignacy Zacharewicz, historia rodziny; 00:53:35
- Życie w powstańczej Warszawie, przekradanie się na pl. Trzech Krzyży, wędrówka na ul. Wilczą, koniec powstania, wyjście z Warszawy, ucieczka z transportu; 00:55:49
- Przenosiny do Siematycz, spotkanie przyszłego męża, znalezienie listu do Szlomy Minkesa; 01:06:51
- Zróżnicowanie klientów apteki w getcie warszawskim, sytuacja osób zamkniętych w getcie, warunki bytowe w getcie; 01:14:16
- Władysław Kapuściński, kierownik apteki Hieronim Anasiewicz, farmaceutka Borówka, Zofia Suchocka, Kazimierz Wańkowicz, Maria Korys, inni pracownicy apteki w getcie warszawskim; 01:17:36
- Bramy getta, adresy apteki w getcie, opisy ulic, mur getta; 01:22:57
- Praca w aptece w getcie, spacery, spotkania pracowników po zamknięciu apteki, zaopatrywanie apteki; 01:39:02
- Konspiracyjne studia farmaceutyczne; 01:46:01
- Nauka w gimnazjum, brak żydowskich uczniów i nauczycieli, przedwojenny antysemityzm; 01:52:35
- Żydzi w warszawskim środowisku aptekarskim; 01:56:09
- Praca w aptece w Legionowie po wojnie, felczer Daniel Segał – jego praca w Legionowie, okoliczności śmierci, incydenty antysemickie; 01:58:26
- Antysemickie wydarzenia Marca ‘68 r. w relacji córki rozmówczyni; 02:07:42
- Przedwojenne kontakty z żydowską rodziną Rendznerów, miejsce ich zamieszkania, wygląd; inni żydowscy sąsiedzi; 02:11:44
- Dom w Siemiatyczach, w którym rozmówczyni znalazła list do Szlomy Minkesa. Odwiedziny w Siemiatyczach przed wojną, opis miasta, Żydzi w Siemiatyczach, zabudowa miasta w 1945 roku, funkcje synagogi po wojnie; 02:16:50
- Wizyta na cmentarzu żydowskim w Warszawie w latach 50., relacje polsko-żydowskie; 02:38:32
