Historia mówiona
Świadkowie historii
Projekty
Tematy

Maria Bartoszewicz

Imię rozmówcy:
Maria
Nazwisko rozmówcy:
Bartoszewicz
Badacz:
Przemysław Kaniecki
Operator:
Przemysław Jaczewski
Sygnatura:
MPOLIN-HM14
Data nagrania:
17 stycznia 2014
Miejsce nagrania:
Warszawa
Czas trwania nagrania:
02:44:26
Format:
Wideo
Język nagrania:
polski
Prawa autorskie do nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Projekt:
Darczyńcy obiektów do kolekcji Muzeum POLIN

Tematy

Getta, Getto warszawskie, II wojna światowa, Marzec 1968, Szkolnictwo, Życie przed wojną.

Biogram rozmówcy

Maria Bartoszewicz (z d. Zacharewicz) urodziła się 19 marca 1920 r. w Warszawie. Jej rodzicami byli Maria i Ignacy Zacharewiczowie. Rodzina mieszkała w Warszawie przy ul. Tamka 48. Maria Bartoszewicz uczyła się w Gimnazjum Humanistycznym Sabiny Tegazzo-Chmielewskiej, studiowała na wydziale farmacji Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Od 1940 r. pracowała w aptece w warszawskim getcie przy ul. Granicznej, od 1941 r. – w aptece w Ostrowi Mazowieckiej. W 1943 r. na tzw. tajnych kompletach w Warszawie ukończyła kolejny rok studiów. W czasie Powstania Warszawskiego rodzina mieszkała przy ul. Tamka, następnie u wuja przy ul. Wilczej, a w października 1944 r. została zmuszona do opuszczenia Warszawy. Maria Bartoszewicz z siostrą i bratem uciekła z transportu do obozu przejściowego w Pruszkowie. Razem z rodzeństwem mieszkała u krewnych w Pruszkowie, a od listopada 1944 r. wspólnie z ojcem w Milanówku. W tym czasie jej matka zmarła na czerwonkę. W 1945 r. Maria Bartoszewicz podjęła pracę w Siemiatyczach, gdzie poznała przyszłego męża, nauczyciela z Wilna. Po ślubie przeniosła się do Legionowa. Ukończyła studia farmaceutyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Przez 34 lata pracowała w aptece w Legionowie. Maria Bartoszewicz zmarła w 2018 roku.

Opis sytuacji rozmowy

Rozmowa została przeprowadzona w Warszawie.

Streszczenie

  1. Rok 1940 r., praca w aptece w getcie warszawskim, getto w początkowym okresie jego funkcjonowania, głód, wygląd domów i ulic, pracownicy apteki i jej właściciel Rosenzweig, praca w aptece do końca marca 1941 roku; 00:00:00
  2. Praca w aptece w Ostrowi Mazowieckiej, powrót do Warszawy w 1943 r., studia farmaceutyczne na tzw. tajnych kompletach; 00:09:00
  3. Apteka w getcie, okoliczności jej otwarcia, wyposażenie, adres; 00:11:46
  4. Wspomnienia z getta; 00:17:24
  5. Mieszkanie przy ul. Tamka 48 w Warszawie; 00:21:32
  6. Apteka w getcie, personel apteki (fotografia), artykuł Praca w aptece getta warszawskiego w piśmie „Farmacja Polska”; 00:21:51
  7. Władysław Kapuściński – pracownik apteki, okoliczności poznania, relacje: 00:26:53
  8. Ulica Królewska w okresie istnienia getta, przestrzeń miejska po obu stronach muru getta; 00:31:26
  9. Studia farmaceutyczne w Wilnie, opis miasta, ul. Niemiecka zamieszkana przez ludność żydowską. Gimnazjum w Warszawie; 00:33:41
  10. Różnice dzielnic Wilna zamieszkanych przez Polaków i Żydów, studia w Wilnie, prof. Jan Muszyński, studia farmaceutyczne na tzw. tajnych kompletach w Warszawie; 00:36:55
  11. Zajścia antyżydowskie na uczelniach warszawskich w okresie przedwojennym, koledzy i koleżanki ze studiów w Wilnie, życie studenckie, Stowarzyszenie Farmaceutów „Lechia”, izolacja studentów żydowskich, antysemickie ekscesy na uczelni; 00:47:11
  12. Kuzyni Wanda i Wiktor Wasilewscy; 00:52:19
  13. Rodzice: Maria Zacharewicz z d. Woronowicz, Ignacy Zacharewicz, historia rodziny; 00:53:35
  14. Życie w powstańczej Warszawie, przekradanie się na pl. Trzech Krzyży, wędrówka na ul. Wilczą, koniec powstania, wyjście z Warszawy, ucieczka z transportu; 00:55:49
  15. Przenosiny do Siematycz, spotkanie przyszłego męża, znalezienie listu do Szlomy Minkesa; 01:06:51
  16. Zróżnicowanie klientów apteki w getcie warszawskim, sytuacja osób zamkniętych w getcie, warunki bytowe w getcie; 01:14:16
  17. Władysław Kapuściński, kierownik apteki Hieronim Anasiewicz, farmaceutka Borówka, Zofia Suchocka, Kazimierz Wańkowicz, Maria Korys, inni pracownicy apteki w getcie warszawskim; 01:17:36
  18. Bramy getta, adresy apteki w getcie, opisy ulic, mur getta; 01:22:57
  19. Praca w aptece w getcie, spacery, spotkania pracowników po zamknięciu apteki, zaopatrywanie apteki; 01:39:02
  20. Konspiracyjne studia farmaceutyczne; 01:46:01
  21. Nauka w gimnazjum, brak żydowskich uczniów i nauczycieli, przedwojenny antysemityzm; 01:52:35
  22. Żydzi w warszawskim środowisku aptekarskim; 01:56:09
  23. Praca w aptece w Legionowie po wojnie, felczer Daniel Segał – jego praca w Legionowie, okoliczności śmierci, incydenty antysemickie; 01:58:26
  24. Antysemickie wydarzenia Marca ‘68 r. w relacji córki rozmówczyni; 02:07:42
  25. Przedwojenne kontakty z żydowską rodziną Rendznerów, miejsce ich zamieszkania, wygląd; inni żydowscy sąsiedzi; 02:11:44
  26. Dom w Siemiatyczach, w którym rozmówczyni znalazła list do Szlomy Minkesa. Odwiedziny w Siemiatyczach przed wojną, opis miasta, Żydzi w Siemiatyczach, zabudowa miasta w 1945 roku, funkcje synagogi po wojnie; 02:16:50
  27. Wizyta na cmentarzu żydowskim w Warszawie w latach 50., relacje polsko-żydowskie; 02:38:32
In order to properly print this page, please use dedicated print button.