W dzielnicy Trzebionka od funkcjonował obóz pracy. Osadzono tam beligijskich robotników, którzy pracowali przy rozbudowie rafinerii. Jesienią 1943 r. przeniesiono ich do Chrzanowa, a na ich miejsce na przełomie listopada i grudnia przywieziono jeńców brytyjskich. Obóz został ogrodzony drutem kolczastym, wybudowano wieżyczki strażnicze. Na jego terenie znajdowało się sześć baraków, z czego cztery mieszkalne, jeden z izbą chorych oraz jeden z ambulatorium i warsztatem szewskim. Latem 1944 r. jeńcy brytyjscy trafili do obozu Lamsdorf.  

Na początku sierpnia 1944 r. obóz pracy przymusowej „Arbeitslager Trzebinia” stał się filią niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. Komendantem obozu został SS‑Unterscharführer Wilhelm Kowol. Przetransportowano tu 300 więźniów, polskich i węgierskich Żydów, później trafiło tam jeszcze ok. 500 osób. Więźniowie pracowali przy odbudowie rafinerii ze zniszczeń na skutek amerykańskiego bombardowania 7 sierpnia 1944 roku. Wykorzystywano ich też do prac przy pogłębianiu wykopów pod zbiorniki, kładzeniu rurociągów, montażu aparatury chemicznej, budowie kanalizację, torów i schronów przeciwlotniczych, rozbudowie sieci wodociągowej. Śmiertelność w obozie była wysoka, więc władze niemieckie zarządziły budowę krematorium opalanego mazutem. 

Likwidacja obozu pracy nastąpiła w dniach 17–18 stycznia 1945 r., zaledwie kilka dni przed wyzwoleniem miasta. Więźniowie zostali zapędzeni pieszo do Rybnika, a następnie przewiezieni pociągami do obozów Sachsenhausen oraz Belgen-Belsen.

Bibliografia

• Trzebinia. Zarys dziejów miasta i regionu, red. F. Kiryk, Kraków 1994, ss. 437–442.