Lidia Zonn
Biogram rozmówcy
Lidia Zonn urodziła się w 1934 roku w Wilnie. Jej ojciec pochodził z protestanckiej rodziny; z zawodu był astronomem, w Wilnie pracował jako asystent przy uniwersyteckim Obserwatorium Astronomicznym. Matka (Rachela z d. Zarecka) studiowała historię (napisała pracę magisterską lecz jej nie obroniła), ale była oddana przede wszystkim karierze naukowej ojca. Zmarła w 1948 roku.
W 1939 roku ojciec Lidii Zonn otrzymał propozycję pracy z warszawskiego obserwatorium, w związku z czym cała rodzina przeniosła się do Warszawy. Początkowo mieszkali w obserwatorium astronomicznym. W 1943 r. Lidia Zonn wraz z matką przeniosły się do Instytutu Fizyki Doświadczalnej na ul. Hożej, następnie na ul. Malczewskiego (19/21) do willi Jerzego Sołtana, skąd podczas powstania zostały przeniesione do obozu przejściowego na Okęciu. Stamtąd zostały przetransportowane do Pruszkowa, a później do wsi pod Krakowem. W Krakowie w 1945 r. nastąpiło połączenie rodziny (ojciec od 1939 r. przebywał w Oflagu). Po wojnie zamieszkali w suterenie na ul. Grażyny w Warszawie, a ojciec podjął pracę w Instytucie Fizyki UW.
Lidia Zonn ukończyła liceum im. Mikołaja Reja w Warszawie i studia w Szkole Filmowej w Łodzi. Zawodowo zajmowała się filmem dokumentalnym (montaż), jej mąż był reżyserem. Obecnie przebywa na emeryturze.
Opis sytuacji rozmowy
Rozmowa została zarejestrowana w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.
Streszczenie
- Praca zawodowa ojca rozmówczyni, oferta stanowiska w Warszawie; przeprowadzka do Warszawy; 00:01:03
- Informacje o matce rozmówczyni, jej oddanie karierze naukowej ojca; 00:03:50
- Mieszkanie w obserwatorium astronomicznym; przyczyny przeprowadzki do Instytutu Fizyki; przeprowadzka na ul. Malczewskiego; 00:05:48
- Powstanie warszawskie na Mokotowie, zajęcie willi przez wojsko niemieckie; umieszczenie rozmówczyni i jej matki w obozie na Okęciu, stamtąd przeniesienie do Pruszkowa, następnie do podkrakowskiej wsi; 00:08:40
- Wyzwolenie; przyjazd z matką do Krakowa i spotkanie z ojcem; 00:10:43
- Powrót do Polski i praca na Uniwersytecie Warszawskim ojca rozmówczyni; przyjazd z matką do Warszawy; 00:11:13
- Choroba i śmierć matki; 00:12:32
- Edukacja szkolna rozmówczyni w Warszawie; studia w Szkole Filmowej w Łodzi; 00:13:25
- Brak informacji o rodzinie matki; ukrywanie żydowskiego pochodzenia; brak rozmów o losach rodzin rodziców rozmówczyni; 00:14:40
- Informacje o rodzinie matki; 00:17:47
- Okoliczności poznania się rodziców rozmówczyni; informacje o rodzinie ojca; losy rodzeństwa ojca; 00:21:50
- Konwersja matki; tożsamość religijna rozmówczyni; relacje z matką i nauka domowa w czasie wojny, rozmowy o religii; 00:25:22
- Tożsamość religijna rodziców rozmówczyni; 00:32:05
- Chrzest w Wilnie; przyjęcie konfirmacji; stosunek do kościoła protestanckiego; poczucie przynależności religijnej; 00:33:39
- Żydowska społeczność w Szkole Filmowej; refleksja nad swoją postawą wobec żydowskiego pochodzenia w młodości; 00:38:27
- Relacje z ojcem i rozmowy o pochodzeniu matki; 00:40:50
- Mieszkanie na Mokotowie po wojnie; przeniesienie chorej matki do Instytutu Fizyki; organizacja życia w sytuacji powojennej; 00:43:55
- Wyparcie wiedzy o żydowskim pochodzeniu matki; rozmowy z ojcem — o matce, Oflagu; brak zdjęć rodziny matki i zainteresowania jej losami w młodości; 00:47:47
- Dokumenty matki (kenkarta); ludzie wspierający rodzinę rozmówczyni podczas wojny; 00:53:40
- Losy rodzeństwa matki; przypuszczenia dotyczące liczności rodziny matki; 00:57:12
- Świadomość żydowskiego pochodzenia w 1968 roku; poczucie niesprawiedliwości; brak osobistych doświadczeń antysemityzmu; 01:00:58
- Film „Moja ulica”; 01:08:06
- Poczucie uprzywilejowanej sytuacji i bezpieczeństwa podczas wojny; 01:11:33
- Sytuacja rodzinna rozmówczyni współcześnie; brak rozmów o pochodzeniu; 01:15:30
- Tożsamość narodowo-religijna; uczucie obcości wobec tradycji żydowskiej; 01:18:38
- Miejsce pochówku rodziców; 01:26:59
- Przynależność ojca rozmówczyni do masonerii; jego znajomość z Bronisławem Krzyżanowskim; 01:28:51
- Drugie małżeństwo ojca; 01:32:25
- Przedmioty należące do matki rozmówczyni; 01:34:35
- Wykształcenie matki; utrata pracy magisterskiej w czasie powstania; 01:37:45
- Poglądy historyczno-polityczne matki; 01:39:59
- Kontakt z ojcem przebywającym w Oflagu; 01:43:51
- Kurs matki w Instytucie Psychologii; 01:46:49
- Motywacja przekazania przedmiotów po matce do Muzeum POLIN; 01:50:49
Projekt dofinansowała Fundacja Konrada Adenauera
