Edmund Szenkowski
Miejsca powiązane
Biogram rozmówcy
Edmund Szenkowski urodził się 29 października 1926 w Słomnikach jako syn Sury Mandelbaum i pochodzącego z Austrii Hermana Schönherza. Gdy miał kilka lat, cała rodzina przeprowadziła się do Będzina. Dom był umiarkowanie religijny. Relacje z sąsiadami Edmund Szenkowski wspominał jako bardzo dobre. W czasie wojny Edmund Szenkowski został aresztowany. Trafił do więzienia w Sosnowcu, potem do obozu pracy w Jelczu i do filii obozu Gross-Rosen - podobozu w Fünfteichen. Budował baraki i rowy. pacował jako pomocnik Niemca, Emila Hoppe, który dzielił się z nim jedzeniem. Następnie przeniesiono go do obozu pracy w Walimiu. W 1945 razem z innymi więźniami został ewakuowany do Polic, a następnie wywieziony na północ Niemiec. Był w bardzo ciężkim stanie.Gdy wrócił do Będzina, dowiedział się, że jego ojciec został rozstrzelany, a matka i siostra zginęły w Auschwitz. Jedynie brat się uratował. Po wojnie wstąpił do wojska, skończył szkołę oficerską. Pracował jako dziennikarz wojskowy, był związany z czasopismem "Żołnierz Ludu".
Streszczenie
- Wstępne informacje o miejscu urodzenia i zamieszkania; ludność polsko-żydowska w Słomnikach i Będzinie; dziecięce zabawy; 00:00:20
- Rodzice rozmówcy; pochodzenie ojca; 00:04:00
- Umiarkowana religijność rodziny; zainteresowanie rozmówcy wiarą katolicką; 00:07:48
- Rodzice ojca austriaccy Żydzi; 00:11:15
- Szkoła w Będzinie; częste wizyty w kościele; 00:12:10
- Historia wojenna ojca; 00:14:35
- Miejsce zamieszkania w Będzinie - podwórko, dobre relacje sąsiedzkie; 00:16:50
- Umocnienie przyjaźni w czasie wojny; zorganizowanie grupy kolegów pod dowództwem rozmówcy; 00:19:25
- Znajomość języka niemieckiego matki i ojca; 00:22:00
- Getto, 00:24:00
- Przyczyny aresztowania rozmówcy, 00:29:00
- Ukrywanie się; 00:37:45
- Przewiezienie do aresztu w Sosnowcu, a następnie do obozu pracy w Jelczu; 00:40:00
- Obóz pracy w Jelczu - pierwsze dni i wrażenia; 00:43:25
- Podział pracy; pochodzenie więźniów; 00:46:10
- Przydział do arbeitskomando, w którym większość pracowników była Niemcami; 00:48:50
- Kontakt z Niemcami; 00:51:45
- Praca przy budowie baraków; wybór rozmówcy na pomocnika przez Niemca, Emila Hoppe; 00:54:25
- Pomoc Emila Hoppe dla rozmówcy; 01:00:08
- Konsekwencje niezadowalającej Niemców pracy; 01:03:15
- Praca przy wykonywaniu rowów; 01:05:40
- Przewiezienie rozmówcy do Gross-Rosen; 01:07:40
- Pomoc Emila Hoppe dla rozmówcy; 01:08:20
- Różne rodzaje pracy w obozie; 01:09:14
- Przeniesienie do kolejnych obozów; represje w Jelczu, 01:11:45
- Ostatni obóz, Police, 01:18:35
- Rejestrowanie się w obozie; 01:20:15
- Losy rodziny w czasie wojny; uratowanie się tylko brata; 01:22:08
- Powrót po wojnie do Będzina; 01:29:35
- Bergen-Belsen po wyzwoleniu; zły stan zdrowia rozmówcy; pobyt w szpitalu; 01:31:40
- Powojenny Będzin; 01:33:43
- Praca w wojsku; stanowisko korespondenta wojskowego; praca w redakcji czasopisma „Żołnierz Ludu”; 01:35:10
- Zdolności przywódcze rozmówcy; 01:37:30
- Konsekwencje Marca 1968 wśród znajomych rozmówcy; 01:38:53
- Tożsamość rozmówcy; 01:40:50
- Jak rozmówca poznał się z żoną; 01:44:18
Projekt dofinansowała Fundacja Konrada Adenauera
