Cmentarz żydowski w Biskupcu znajduje się przy ul. Bolesława Chrobrego (działka nr 22). Jego lokalizację potwierdzają dawne mapy m.in. Preussische Uraufnahme, sekcja Bischofsburg z 1869 r. (skala 1:25000), Messtischblatt ark. 2191 z 1918 r. wraz z korektą z 1928 r. (skala 1:25000).
Cmentarz został założony prawdopodobnie w pierwszej połowie XIX wieku. Ulokowano go na prostokątnej działce, przylegającej od południa do drogi do Reszla przez Bredynki, ok. 0,6 km od centrum miasta. Z czasem otoczono go murowanym ogrodzeniem, a później w pobliżu przebiegła linia kolejowa.
Został zdemolowany i zbezczeszczony podczas tzw. nocy kryształowej w listopadzie 1938 roku.; członkowie Hitlerjugend wysadzili wówczas w powietrze część muru cmentarnego. W 1960 r. nie było już żadnych naziemnych śladów po nagrobkach, natomiast widoczne były zarośnięte trawą wkopy po działalności hien cmentarnych. Według jednej z relacji, uczyniono to ze względu na zajęcie terenu cmentarnego i jego zabudowę na potrzeby kolejnictwa[1.1]. Jesienią 2011 r. z inicjatywy władz miasta teren nekropolii został uporządkowany.
Współcześnie cały obszar cmentarza to nieużytek, przez który przebiega droga gruntowa. Naziemne relikty są trudno dostrzegalne. Brak bezpośrednich śladów po nagrobkach i murze cmentarnym, choć występują kamienie mogące być pozostałościami po nich. Zachował się też starodrzew – dęby i sosna. Stoi tablica informacyjna, a okresowo teren jest częściowo koszony.
Bibliografia
- Szczepański S., Żydowskie domy modlitwy oraz cmentarze na Warmii i Mazurach – stan obecny (na tle dziejów w Prusach Wschodnich i Zachodnich), „Rocznik Ziem Zachodnich” 2017, nr 1, s. 65.
- [1.1] Knercer W., Cmentarze żydowskie na terenie województwa olsztyńskiego. Historia, stan obecny, [w:] Cmentarze żydowskie, Studia z dziejów kultury żydowskiej w Polsce, t. 2, Wrocław 1995, s. 138.
