Początki osadnictwa żydowskiego w zachodniopruskim Biskupcu przypadły na połowę XVIII wieku. Jako pierwsza powstała kolonia żydowska w sąsiednim Fitowie. W końcu XVIII w., w tej wsi, odległej zaledwie 1 km na wschód od miasta, utworzyła się kolonia, w której zamieszkali i pracowali żydowscy rzemieślnicy, wśród nich 2 krawców, 2 szklarzy, 9 rzeźników, 2 farbiarzy i 1 balwierz. W latach 1772–1773 dysponowali oni „synagogą” oraz szkołą wyznaniową[1.1]

W 1812 r. było to 18 rodzin, a w 1880 r. – zapewne w szczytowym momencie rozwoju społeczności – 190 osób. Ok. 1863 r. powstały synagoga i cmentarz; zapewne zaistniała już wówczas gmina. W XX w. nastąpił jednak regres społeczności. W 1925 r. jej liczebność spadła do 35 osób.

W 1932 r. gmina w Biskupcu liczyła 22 Żydów (1% ludności miasteczka), w tym tylko 4 płatników składki. Zarząd tworzyli: Adolf Lichtenfeld, Georg Engel, Nathan Lehmann, a nauczycielem był Max Rosenberg z Kwidzyna. W 1930 r. budżet wynosił 2343 RM. W skład jej majątku wchodziła wówczas synagoga przy Lindenstraße 4, cmentarz i rzeźnia rytualna. Nauczanie religii obejmowało 2 dzieci.

Epoka nazistowska przyniosła zanik społeczności. W połowie 1938 r. było tu już tylko 5 Żydów, a ostatni przedstawiciele gminy starali się sprzedać synagogę. W okresie Zagłady w Biskupcu nie było już prawdopodobnie Żydów.

Bibliografia

• Führer durch die jüdische Gemeindeverwaltung und Wohlfahrtspflege in Deutschland: 1932–1933, Berlin 1933, s. 28.