Społeczność żydowska w Bielawach pojawiła się w XVIII wieku. Była to niewielka wspólnota, zajmująca się handlem i rzemiosłem, w koegzystencji z rolniczym otoczeniem. W 1857 r. mieszkało tu 176 Żydów, w 1880 r. – aż 569 (dane dla gminy).

Co ciekawe, spis z 1921 r. w ogóle nie wymienia Żydów w Bielawach, a wszystkich obecnych w gminie przypisuje do miasteczka Sobota[1.1]. Może to świadczyć o (czasowym?) zaniku społeczności. Na pewno spadła jej liczebność, bo w archiwach Yad Vashem są zapisy tylko o 6 osobach, przebywających w Bielawach przed najazdem niemieckim w 1939 r.; są to członkowie rodzin Lewinsztajnów i Szpiwaków (Śpiewaków?) oraz Brendl Mendelmil (ur. 1904). The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust podaje, że na początku 1941 r. wszyscy Żydzi obecni w miasteczku zostali deportowani przez Niemców do getta warszawskiego, gdzie podzielili los jego ofiar.

Bibliografia

• Bielawy, [w:] The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, red. S. Spector, G. Wigoder, t. 1, New York 2001, s. 143.
• Bielawy 1), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. I, ss. 209–210.