Dom modlitwy Mizrachi w Będzinie przy ul. Potockiego 3 został założony prawdopodobnie w czasie I wojny światowej z inicjatywy i funduszy kupca Jakuba Chila Winera. Należąca do niego kamienica była nazywana „małym Będzinem”. W domu spotykały się religijne środowiska syjonistyczne. Około 1920 r. namalowano polichromie o motywach nawiązujących do idei syjonistycznych. Przedstawiają one m.in. grób Absaloma, grób Racheli, a także symbole religijne – balsaminkę, świecę hawdalową, menorę. Na stropie namalowano wizerunek dwunastu plemion Izraela. Na ścianach widnieją także znaki Zodiaku, prawie wszystkie zachowane.

Okupację niemiecką w okresie drugiej wojny światowej przetrwał w stanie nienaruszonym. Po 1945 r. pomieszczenia przebudowano na mieszkanie. W tym celu wykuto dodatkowe wloty kominowe i zamontowano piece. Z podłogi zdjęto zabytkowe kafle i położono drewnianą podłogę. Następnie pomieszczenie zmieniono w piwnicę. W latach 70. XX w. we wnętrzu wybudowano ściankę działową z cegieł, dzieląc pomieszczenie na dwie części. W jednej z tych części do 2004 r. składowano węgiel[1.1].

Zapomniany dom modlitwy odkrył w lipcu 2004 r. Adam Szydłowski na podstawie relacji, jaką w 2003 r. przekazał Menachem Liwer, były mieszkaniec Będzina, obecnie zamieszkały w Tel Awiwie. Informacje potwierdził inny będziński Żyd Szlomo Gołdowski. Po trzech latach starań w 2007 r. obiekt został wpisany do rejestru zabytków.

W 2007 r. władze miejskie podjęły decyzję o zamknięciu dostępu do domu modlitwy dla zwiedzających. Przyczyną zamknięcia było odpadanie polichromii z sufitu. W 2011 r. rozpoczęły się prace konserwacyjne. W 2012 r. ich efekt przyniósł władzom miasta oraz Pracowniom Konserwacji Dzieł Sztuki z Sosnowca I miejsce w ogólnopolskim głosowaniu internetowym na najlepsze modernizacje w kategorii „Obiekty sakralne” w konkursie „Modernizacja Roku”. Od kwietnia 2012 r. dom modlitwy należy do Muzeum Zagłębia w Będzinie. 

Bibliografia

• Mizrachi, Muzeum Zagłębia Będzin [online:] https://muzeumzaglebia.pl/dom-modlitwy-mizrachi [dostęp: 20.12.2019].