Jedno z najstarszych miast Podola. Buczacz jako warownia istniał już w XII w. Pierwsza wzmianka o tej miejscowości pochodzi z 1260 r. Gdy Podole zostało przyłączone do ziem koronnych w XIV w. w posiadanie Buczcacza wszedł Michał Awdaniec herbu Abdank. Linia Awdańców władająca miastem od jego nazwy przyjęła nazwisko Buczackich. Awdańcowie-Buczaccy ufundowali tu w 1379 r. pierwszy kościół oraz wybudowali zamek. W 1393 r. wystarali się o nadanie Buczaczowi praw miejskich – była to pierwsza lokacja miejska w Ziemi halickiej, do której należał Buczacz. Pomiędzy XIV i XVII w. Buczacz był jedną z najważniejszych warowni chroniących Podole przed najazdami tatarskimi i mołdawskimi. Już od początków XVI w. mieszkali tu też Żydzi, których historia była nieodłącznie związana z dziejami miasta.

W 1580 r. wybudowany został nowy zamek. W 1648 r. był oblegany przez Kozaków, a w jego obronie uczestniczyli także Żydzi buczaccy. Obrońcy pod dowództwem wojewody bracławskiego Jana Potockiego (od I połowy XVII w. miasto było własnością Potockich) wytrzymali oblężenie kozackie.

Najsłynniejszy w dziejach Buczacza był rok 1676. Po zdobyciu Kamieńca Podolskiego armia turecka sułtana Mehmeda IV podeszła pod miasto i rozpoczęła oblężenie zamku, którego broniła Teresa Potocka. Według legendy, sułtan dowiedziawszy się, że ma do czynienia z dowódcą, którym jest kobieta, nie tylko odwiedził ją na zamku i zwrócił dary, ale miał także odstąpić od oblężenia. W rzeczywistości zamek został zdobyty i na krótko stał się rezydencją Mehmeda IV. Na zamku tym doszło również do podpisania haniebnego pokoju buczackiego, który oddawał Turcji województwa podolskie, bracławskie i południową część Kijowszczyzny. Rzeczpospolita zgodziła się także na płacenie Turcji rocznego haraczu, co równało się zwasalizowaniu kraju. Co interesujące, w czasie kampanii 1672 r., gdy czambuły tatarskie docierały aż nad Wieprz i San, a armia turecka oblegała Lwów, żądania haraczu, przesyłane poszczególnym miastom pisane były przez Tatarów po polsku. Na wieść o traktacie, szlachta zebrana na sejmie w Warszawie nie tylko go nie ratyfikowała, ale także zebrała pieniądze na wystawienie armii. W 1673 r. Jan Sobieski odniósł zwycięstwo nad Turkami pod Chocimiem, a trzy lata później pod Żórawnem, gdzie też podpisano nowy traktat pokojowy, zwracający Rzeczypospolitej część ziem podolskich, ale nie Kamieniec Podolski. Ten powrócił w granice kraju dopiero po pokoju karłowickim w 1699 r. Zwycięstwa Sobieskiego nad Turkami w latach 1673-1676 przyczyniły się do jego wyboru na króla Polski.

Największy rozkwit Buczacza nastąpił w XVIII w., gdy nadal pozostawał własnością potockich. Do szczególnego upiększenia architektonicznego miasta przyczynił się Mikołaj Bazyli Potocki, starosta kaniowski. Sprowadził on dwóch najwybitniejszych architektów epoki: Jerzego Jana Pinsla (otoczony opieką swojego mecenasa Pinsel zamieszkał w Buczaczu, gdzie też się ożenił) i Bernarda Meretyna, dzięki którym w Buczaczu powstały jego najpiękniejsze obiekty: barokowy ratusz, kościół farny (do 1945 r. w podziemiach kościoła znajdowały się krypty, gdzie pochowani byli poszczególni przedstawiciele rodu Potockich) i cerkiew greckokatolicka. Dzięki Mikołajowi Potockiemu odnowiony został zamek. Sam Potocki był postacią bardzo oryginalną, bardziej nawet w negatywnym pojęciu. Był hulaką i rozpustnikiem. Nazywano go „postrachem okolicznej szlachty, Żydów i kobiet”. Nie wahał się przed największymi gwałtami i morderstwami. Niejednokrotnie wytaczano mu procesy we Lwowie, których wyroki zmieniał za pomocą swojej prywatnej armii. Do tego był bigotem, najpierw rzymskim, a następnie greckokatolickim. Na grekokatolicyzm przeszedł zagrożony klątwą ze strony kościoła rzymskiego. Na Podolu ufundował bardzo wiele kościołów i cerkwi (między innymi główną cerkiew Ławry Poczajowskiej). W samym Buczaczu był nawet współfundatorem Wielkiej Synagogi, którą miał zaprojektować „włoski architekt” (czyżby Bernard Meretyn?)[1.1]. Ożenił się z córką własnego ekonoma, a następnie rozwiódł się z nią. Na starość uprosił mnichów z Poczajowa, by przyjęli go na pokutę jako mnicha, jednak i tam, zgodnie z podaniem, miał utrzymywać kilka dziewek dla rozpusty. Zmarł pod Poczajowem i pochowany jest w kryptach poczajowskiej cerkwi Zaśnięcia NMP. Po śmierci wielokrotnie opisywany był w literaturze pięknej. Dzięki fundacji Potockiego przy buczackim klasztorze bazylianów powstała szkoła publiczna, która w czasach austriackich zamieniona została na gimnazjum. Absolwentami tej placówki już w XIX w. byli m.in. Kornel Ujejski, autor słynnego chorału „Z dymem pożarów”, pochodzący z pobliskich Beremian oraz malarz Juliusz Kossak. Uczniami tego gimnazjum byli także Emanuel Ringelblum oraz Szymon Wiesenthal.

Za czasów zaboru austriackiego Buczacz stał się siedzibą powiatu. Połączono go linią kolejową z Czortkowem i Stanisławowem. W mieście mieszkało około 10 000 ludzi, z czego 60% stanowili Żydzi. W okresie międzywojennym nadal było to miasto powiatowe ze znaczną przewagą ludności żydowskiej.