Prawa miejskie Garwolin uzyskał w 1423 roku. Stanowił wtedy własność księcia mazowieckiego Janusza I, który wszedł w jego posiadanie w roku 1407. Nazwę miasta wywodzi się od nazwy osobowej „Garwol”, a jej pochodzenie jest przedmiotem spekulacji. W najstarszych zachowanych źródłach z 1386 i 1404 r. występuje jako Garwolino. Nim wszedł w skład dóbr Janusza I, Garwolin należał do chorążego płockiego Andrzeja Ciołka, a następnie jego syna Wiganda, kasztelana czerskiego.

W 1526 r. stał się miastem królewskim, a w 1539 r. – stolicą powiatu. Awans administracyjny współgrał z rozwojem gospodarczym, który rozpoczął się w połowie XVI wieku. Wyrósł tu znaczący ośrodek handlu (targi i jarmarki) oraz rzemiosła – w połowie XVII w. pracowały tu 262 warsztaty, w tym m. in. złotniczy i szklarski oraz młyny wodne na rzece Wildze. Szczególne znaczenie miało piwowarstwo, które po 1578 r. stało się lokalną specjalnością; wśród owych 262 warsztatów aż 160 należało do piwowarów.

Dobrą passę przerwał potop szwedzki w połowie XVII w., który zrujnował Garwolin gospodarczo. Powrót do świetności zajął dwieście lat. Ponowny rozwój przypadł dopiero na okres zaboru rosyjskiego, w szczególności na poprawę możliwości komunikacyjnych dzięki inwestycjom drogowym i kolejowym na szlaku do Lublina. Dzięki nim towary z Garwolina zaczęły docierać w odległe miejsca; wykorzystali to zwłaszcza rymarze, siodlarze i kożusznicy, których wyroby rozchwytywano w odległych zakątkach Galicji. W 1867 r. miasto zostało stolicą powiatu.

W sierpniu 1920 r. przejściową kwaterę w czasie bitwy warszawskiej miał w Garwolinie Józef Piłsudski. Także w okresie II RP miasto stanowiło siedzibę powiatu, najpierw w obrębie województwa lubelskiego, a od 1939 r. – warszawskiego.

Początek II wojny światowej miał w Garwolinie dramatyczny przebieg. W niemieckim bombardowaniu z 8 września 1939 r. w gruzach legła spora część zabudowy. Kolejne zniszczenia nastąpiły w roku 1944. Efektem było zniszczenie blisko 75% zabudowy. Podczas okupacji mnożyły się wywózki do obozów i na roboty oraz egzekucje. Ludność żydowska została uwięziona przez Niemców w gettach w Żelechowie, Sobolewie, Łaskarzewie i Parysowie. Odpowiedzialność za zbrodnie ponosił zwłaszcza Karl Ludwig Freudenthal, od stycznia 1941 r. Kreishauptmann (starosta) powiatu garwolińskiego, 6 lipca 1944 r. zastrzelony przez Armię Krajową.

Z ogromnych zniszczeń po II wojnie miasto podnosiło się powoli. Dziś jest to lokalne centrum przemysłowe, a jednym z głównych zakładów jest największa na świecie fabryka firmy Avon. 

Bibliografia

• Garwolin. Dzieje miasta i okolicy, red. E. Markowska, Warszawa 1980.
• Gnat-Wieteska Z., Z dziejów powiatu garwolińskiego. Tradycje patriotyczne. 470 lat powiatu garwolińskiego, Garwolin 2009.