Wieś Janowo, położona na prawym brzegu rzeki Orzyc, prawa miejskie otrzymała w 1421 r. od księcia mazowieckiego Janusza I Starszego wraz z prawem do organizowania targów i jarmarków i czerpania opłat z komory celnej. Powstała w wyjątkowym miejscu, bowiem w bardzo długim okresie 1343–1945 na Orzycu przebiegała granica mazowiecko-pruska, polsko-krzyżacka, wreszcie polsko-niemiecka.

Mimo atrakcyjnego położenia rozwój Janowa hamowały pożary, szczególnie niszczycielskie w latach 1533, 1826 i 1855. W 1533 r. zniszczenia były tak poważne, że król Zygmunt I zwolnił mieszczan na cztery lata z płacenia podatków. W 1869 r. w ramach represji popowstaniowych Janowo straciło prawa miejskie, choć były też po temu przesłanki ekonomiczne.

W 1882 r. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego podawał, że w mieście znajduje się murowany kościół z 1827 r., synagoga, urząd gminy, młyn i dwa wiatraki.

Kolejnym ciosem dla rozwoju była I wojna światowa, w czasie której nadgraniczne Janowo bardzo ucierpiało. Po odzyskaniu niepodległości przystąpiono do odbudowy, jednak sytuacja ekonomiczna nie poprawiła się. W czasie II wojny światowej ludność żydowska została wywieziona do getta w Łodzi, a stamtąd do obozów koncentracyjnych. Wysiedlono także Polaków, a samo Janowo zamieniono na niemiecki poligon wojskowy z podoficerską szkołą piechoty.

W styczniu 1945 r. do wsi wkroczyła Armia Czerwona. Bezpośrednio po wojnie Janowo włączono do powiatu przasnyskiego w województwie warszawskim. W 1955 r. przeniesiono je do powiatu nidzickiego w województwie olsztyńskim.

Bibliografia

• Kowalczyk E., Janowo i Mława. Geneza miast pogranicza mazowiecko-krzyżackiego, „Rocznik Mazowiecki” 2001, t. 13,  ss. 43–53.
• Niska Cz., Janowo. Pogranicze kultur. 600 lat, Nidzica 2021.