Żydzi, którzy osiedlili się w Końskich jeszcze przed lokacją miasta (1748 r.) przez niemal półwiecze dysponowali tylko prywatnym domem modlitwy, zlokalizowanym w jednym z kilkunastu należących do nich budynków w mieście (lokalizacja nieznana).

Dopiero w II poł. XVIII wieku kahał postanowił wznieść własną synagogę. Zakupiono plac w północnej części miasta, na którym wzniesiono drewniany jednokondygnacyjny budynek kryty gontem. Budowę synagogi zakończono na święto Rosz ha-Szana w 1780 roku. Wykonali ją w całości z modrzewia prawdopodobnie majstrowie ciesielscy z pobliskiego miasta Gowarczów (prawdopodobnie budowali też oni drewniane bóżnice w Nowym Mieście nad Pilicą i Przedborzu).

Synagoga składała się z głównej sali modlitw poprzedzonej przedsionkiem i tworzącej rodzaj galerii modlitewni dla kobiet na piętrze, dostępnej z dwukondygnacyjnej galerii na zachodniej ścianie budynku. Sala główna była zagłębiona w ziemi na 3 stopnie w stosunku do pozostałych pomieszczeń i przykryta dwukondygnacyjną ośmioboczną kopułą wpisaną w więźbę dachową. Galerię na zachodniej ścianie najpierw częściowo odeskowano, a następnie w czasie remontu synagogi w 1905 r. zlikwidowano budując murowaną ścianę przy zachowaniu istniejącego dachu. Wtedy też dobudowano wzdłuż południowej ściany głównej murowane parterowe pomieszczenie dla kobiet[1.1].

Bogate było wnętrze bóżnicy ze wspaniałą, drewnianą bimą ustawioną w środkowej części głównej sali modlitw. Synagoga, zaliczana do unikalnych zabytków architektury drewnianej w Polsce, przykryta była dwukondygnacjowym, czterospadowy dachem. W 1907 r. powstał projekt budowy nowej bóżnicy przy ul. Warszawskiej, jednak gmina zrezygnowała z jego realizacji i stara synagoga służyła koneckiej społeczności aż do II wojny światowej[1.2]. 11 września wieczorem została oblana benzyną i podpalona przez grupę żołnierzy niemieckich. Budynek usytuowany był przy ul. Bóżniczej (obecnie róg Kaznowskiego i Piłsudskiego).

 

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Piechotkowie M. i K., Bóżnice drewniane, Warszawa 1957, s. 201.
  • [1.2] Penkalla A., Żydowskie ślady w województwie kieleckim i radomskim, Radom 1992, s. 48.