W 1384 r. książę piastowski Siemowit IV sprzedał kasztelanowi dobrzyńskiemu Jędrzejowi z Radzikowa miasto Kuczbork. To pierwsza informacja na temat tej miejscowości, od razu podająca jej wysoki status. Nowi właściciele od nazwy pozyskanych dóbr przyjęli nazwisko Kuczborscy. Ok. 1400 r. biskup płocki Jakub z Korzkwi (Kurdwanowa) erygował parafię. W 1411 r. władze kościelne wybrały miasteczko na siedzibę stolicy dekanatu zawkrzeńskiego.

W 1525 r. w Kuczborku urodził się Walenty Kuczborski, długoletni sekretarz Hozjusza, uczestnik soboru trydenckiego, autor wielu popularnych w swoim czasie dzieł teologicznych, tłumacz Katechizmu rzymskiego. Wykształcony w Akademii Krakowskiej, został kanonikiem warmińskim, a następnie krakowskim.

Pierwszy drewniany kościół spłonął w 1648 roku. Dwa lata później w jego miejscu stanęła murowana kaplica, którą w 1698 r. zastąpiono nowym, murowanym kościołem ufundowanym przez stolnikową płocką i kasztelanową wiską Katarzynę z Kliczewskich Zielińską.

W czasie powstania styczniowego w czerwcu i lipcu 1863 r. w okolicy Kuczborka doszło do kilku bitew i potyczek z Rosjanami. W 1869 r. odebrano prawa miejskie; w następstwie represji popowstaniowych, ale oddając też znikomy status tego ośrodka. Wiejskie życie w drugiej połowie XIX w. toczyło się tak powoli, a lokalny społecznik rodem z Mławy, ziemianin i publicysta Władysław Dębski (1829–1899), obserwując miejscowych rolników, załamywał ręce nad ich zacofaniem gospodarczym, opisując swoje spostrzeżenia na łamach lokalnej prasy. O ciężkiej sytuacji mieszkańców Kuczborka pisał też w 1893 r. w „Kurierze Codziennym” Zygmunt Gloger: „Tłumna emigracja ludowa ze stron naszych do Ameryki obecnie zmniejszyła się do minimum. Są gminy, z których w ostatnich czasach nikt już nie wyemigrował, ale też są i wioski, na przykład Kuczbork, w których pozostali tylko starzy i niedorośli mieszkańcy” (Gloger Z., Z powiatu mławskiego, „Kurier Codzienny” 1893, nr 200, s. 3).

Do dnia dzisiejszego jest to nieduża wieś (272 mieszkańców w 2015 r.) , choć stanowiąca siedzibę gminy Kuczbork-Osada.

Bibliografia

Drukuj